Kim jest Arsène Lupin?

Na to pytanie nikt tak naprawdę nie zna odpowiedzi. Lupin umie „przybierać najrozmaitsze postacie: to palacz, to tenor, to bookmaker, syn szanowanej rodziny, młodzieniec, starzec, komiwojażer z Marsylii, lekarz rosyjski lub torero hiszpański”¹– lista nie ma końca. Na nic zdała się syzyfowa praca paryskiej policji – przez lata udało się jedynie ustalić, że Lupin to człowiek bez przeszłości – nie wiadomo skąd pochodzi ani jak wyglądało jego dzieciństwo. Lupin po prostu pojawił się pewnego dnia, jako „mieszanina inteligencji, przewrotności, zdeprawowania i szlachetności”. Może wcześniej był pomocnikiem kuglarza? Może pracował w laboratorium? W Paryżu krążyły również plotki, że Lupin mógł być mistrzem fechtunku japońskiego.

Co wiemy na pewno? Lupin osiągnął mistrzostwo w sztuce rabunku, a swoją skuteczność zawdzięcza niebywałej inteligencji, sprytowi i niezwykłemu talentowi do kamuflażu i charakteryzacji. Niczym kameleon potrafi przemienić się w dowolną postać. Dzięki szerokim znajomościom potrafi uciec z pilnie strzeżonego więzienia, włamać się do najlepiej strzeżonych skarbców, a nawet przechytrzyć samego Herlocka Sholmesa.² Zdarzało się nawet, że po udanej próbie ucieczki, Lupin osobiście meldował się służbie więziennej, by dobrowolnie oddać się w ręce sprawiedliwości. Nie zdradzę wiele, mówiąc, że pojawiał się, by znów czmychnąć. Wykorzystując swoje techniki manipulacyjne potrafił doprowadzić nawet do sytuacji, gdy wraz z policją ścigał… sam siebie.

Tajemniczy bohater pierwszy raz pojawia się w 1905 roku, w opowiadaniu Maurice’a Leblanca pt. „Aresztowanie Arsène’a Lupina”, które ukazało się w magazynie „Je sais tout”.  Pierwsze wydanie książkowe o przygodach słynnego włamywacza ukazało się dwa lata później pt. „Arsène Lupin. Dżentelmen włamywacz”. Od tamtej pory Lupin pojawił się w 17 powieściach i 39 nowelach lub opowiadaniach – zebranych łącznie w 24 książkach. Ofiarami Lupina zwykle padają oligarchowie i bogacze mający coś na sumieniu, często są to oszuści bądź ludzie, którzy wzbogacili się dużym kosztem innych. Lupin traktuje rabunki, jak zabawę – zdarza się, że w całości zwraca skradzione rzeczy, tylko po to, by utrzeć nosa swoim wrogom. Nie raz motywuje swoje włamania wysokimi kosztami utrzymania – nie tylko siebie, ale również swoich pomocników i informatorów.

Lupin – francuski hit Netflixa

Co było pretekstem do przypomnienia postaci słynnego włamywacza? Wszystko za sprawą sukcesu „Lupina”, pięcioodcinkowego serialu Netflixa, który swoją premierę miał niespełna miesiąc temu. W momencie pisania tego artykułu serial znajduje się w czołówce najchętniej oglądanych seriali w większości krajów świata, w których dostępny jest Netflix. „Lupin” króluje nie tylko w Europie, ale również w Azji i Ameryce Południowej.

Tytuł serialu nie jest przypadkowy, jednak powiedzieć, że fabuła francuskiego hitu Netflixa, inspirowana jest opowieściami o Lupinie, to nic nie powiedzieć. Twórcy zabawili się konwencją i dokonali czegoś niebywałego – mimo iż głównym bohaterem jest tu wyrachowany włamywacz Assane Diop, to fabuła serialu cały czas kręci się wokół książek Leblanca.

Głównego bohatera poznajemy w trakcie przygotowywania rabunku drogocennego naszyjnika, który odnalazł się po kilkunastu latach i jest obiektem głośnej licytacji. Biżuteria mająca paść łupem Assana w pewien sposób powiązana jest z jego ojcem, który zmarł (staram się tu nie zdradzać zbyt dużo), gdy Assan był jeszcze nastolatkiem. Jedną z niewielu rzeczy, które zostały chłopakowi po ojcu jest egzemplarz książki o przygodach Arsène’a Lupina. Nie dość, że chłopiec praktycznie nie rozstawał się z lekturą, czytał ją dziesiątki razy, to ostatecznie stała się ona drogowskazem w jego życiu i zapoczątkowała „karierę” włamywacza.

W działaniach Assane’a widać silne inspiracje powieściami Leblanca, co szybko dostrzega jeden ze śledczych, prywatnie miłośnik powieści z Lupinem w roli głównej. Fizyczna kopia książki pojawia się na ekranie niemal nieustannie, „odgrywa” nawet rolę w przekazywaniu informacji między bohaterami i odkrywaniu kolejnych etapów fabuły. To piękny hołd złożony autorowi, podkreślający znaczenie powieści w konstruowaniu scenariusza. Bardziej wytrawni czytelnicy Leblanca znajdą tu mnóstwo odniesień do jego powieści – od bardzo oczywistych, po bardzo subtelne, ledwo wychwytywalne, symboliczne. Znajomość przygód Lupina znacznie urozmaica oglądanie serialu i pozwala na sprawniejsze wychwytywanie tzw. „easter egg’ów”.

Produkcja spotkała się z bardzo pozytywnym odzewem, czego dowodem są wyniki oglądalności na całym świecie. Podobnie, jak w powieści, akcja serialu rozgrywa się w większości Paryżu. Piękne ujęcia z wnętrza Luwru, ogrodów Tuileries i na haussmanowskie kamienice przypadną do gustu wszystkim miłośnikom Miasta Świateł. W postać Assane’a wcielił się Omar Sy, znany z roli w superhicie „Nietykalni”. Jak to często bywa przy okazji premiery produkcji Netflixa, serialowi towarzyszyła szeroko zakrojona kampania promocyjna. W jedno z najgłośniejszych działań zaangażowany był sam Sy, który w stroju roboczym osobiście rozklejał plakaty „Lupina” na stacjach paryskiego metra. Ponadto w serialu reżyserii Louisa Leterriera i Marceli Said wystąpili m.in. Ludivine Sagnier („Młody papież”, „Basen”, „8 kobiet”), Hervé Pierre („Oficer i szpieg”, „Zakochany Paryż”) i Nicole Garcia („Żandarm się żeni”).

Nie ma co ukrywać, że pierwszy sezon serialu zakończył się (a to zaskoczenie!) w punkcie kulminacyjnym. Na szczęście Netflix zapowiedział już jego kontynuację, premiera drugiej części „Lupina” odbędzie latem tego roku, ale dokładnej daty jeszcze nie podano.

Arsène Lupin – książki Maurice’a Leblanca

Książki Leblanca są w Polsce stosunkowo łatwo dostępne w formie elektronicznej. Natomiast dziwi fakt, że przy okazji premiery serialu żadne wydawnictwo nie zdecydowało się na wydanie książek w formie papierowej.

Poniżej przedstawiamy wam kolejność czytania książek z Arsenem Lupinem w roli głównej (wg daty wydania) oraz linki do ebooków wydanych przez wydawnictwo KtoCzyta.pl:

1. Arsène Lupin. Dżentelmen włamywacz (1907)
2. Arsène Lupin kontra Herlock Sholmès (1908)
3. Wydrążona iglica (1909)
4. 813 (1910)
5. Kryształowy korek (1912)
6. Zwierzenia Arsèna Lupina (1913)
7. Odłamek (1916)
8. Złoty trójkąt (1918)
9. Wyspa trzydziestu trumien (1919)
10. Zęby tygrysa (1921)
11. Arsène Lupin (sztuka teatralna napisana przez Edgara Jepsona i Maurice`a Leblanca) (1922)
12. Osiem uderzeń zegara (1923)
13. Hrabina Cagliostro (1924)
14. Dziewczyna o zielonych oczach (1927)
15. Agencja Barnette i Spółka (1928)
16. Tajemnicze domostwo (1929)
17. Przypływ (1931)
18. Kobieta o dwóch uśmiechach (1933)
19. Inspektor Victor (1933)
20. Zemsta hrabiny Cagliostro (1935)
21. Les Milliards d’Arsène Lupin (1941)
22. Le Dernier Amour d’Arsène Lupin (2012)

¹Leblanc M., „Arsène Lupin. Dżentelmen włamywacz”, tłum. J.P., KtoCzyta.pl, 2021

²Tak nazywa się brytyjski detektyw, występujący w książkach Maurice’a Leblanca, inspirowany postacią Sherlocka Holmesa.

Kuba Krasny

Miłośnik literatury pięknej i reportaży, uzależniony od koncertów i festiwali. Chciałby robić tysiąc rzeczy na raz, jednak na drodze do spełnienia stoi jego największy wróg – czas. Rocznik 94. Redaktor Xięgarni.pl, kiedyś związany z Valkirią Network i All in University. Absolwent Zarządzania Kulturą i Mediami UJ. Najbardziej lubi poznawać, rozmawiać i przebywać z ludźmi, którzy go inspirują.

Artykuł Kim jest Arsène Lupin, który zainspirował twórców serialu Netflixa? pochodzi z serwisu Czytaj PL.

O czym jest miniserial „Unorthodox”?

To historia dziewiętnastoletniej Żydówki Esty (Esther), która żyje w zaaranżowanym małżeństwie w ultraortodoksyjnej społeczności chasydów Satmar, mieszkającej w nowojorskim Williamsburgu. Satmar to ortodoksyjna społeczność skupiająca przede wszystkim chasydów o rumuńskich i węgierskich korzeniach. W przeciwieństwie do większość ruchów chasydzkich, ten rozwinął się po II wojnie światowej. Współcześnie jest jednym z najpopularniejszych i najbardziej wpływowych.

Esty jest inna, niż większość osób z jej społeczności. Nie znajduje szczęścia w małżeństwie z Yankym i nie odnajduje się w rygorze swojej wspólnoty. Postanawia uciec. Udaje się do odległego i kojarzącego się jej dotychczas wyłącznie z Holocaustem Berlina, w którym zaczyna poznawać zupełnie inne życie. Jednak przeszłość Esty nieubłaganie się do niej zbliża. „Unorthodox” jest złożoną opowieścią o dążeniu do wolności, szukaniu samego siebie, więzach rodzinnych i życiu zdominowanym przez ortodoksyjną religię.

https://www.youtube.com/watch?v=-zVhRId0BTw

„Unorthodox” to pierwsza produkcja Netflixa, w której bohaterowie mówią w większości w jidysz. Twórcy serialu położyli bardzo duży nacisk na jak najdokładniejsze przedstawienie ortodoksyjnej społeczności Satmar i to na każdej płaszczyźnie, zaczynając od scenariusza, przez całą scenografię, na kostiumach kończąc. Pokazują kontrowersyjne zwyczaje, nakazy i zakazy rządzące społecznością dając widzom wgląd w tę niezwykle zamkniętą przed światem zewnętrznym wspólnotę.

Jeśli po zakończeniu miniserialu czujecie niedosyt i chcecie dowiedzieć się więcej o życiu Esty i społeczności z jakiej uciekła sprawdźcie tytuły z poniżej listy. Znalazły się na niej między innymi autobiograficzna książka Debory Feldman, na której wzorowana była postać Esther, opowieść o ortodoksyjnych Żydach oczami korepetytorki ich dzieci czy reportaże o współczesnym Izraelu.

Co warto przeczytać po obejrzeniu serialu?

Unorthodox. Jak porzuciłam świat ortodoksyjnych Żydów, Deborah Feldman

Na samym początku polecamy sięgnąć po książkę na kanwie której powstał netflixowy „Unorthodox”. Feldam w swojej autobiograficznej opowieści pokazuje społeczność Satmar i rządzące nią zasady dużo dokładniej oraz wnikliwiej, niż miało to miejsce w miniserialu. Czytelnicy znajdą tam więcej informacji o codziennym życiu nowojorskich ortodoksyjnych chasydów. Poznają również emocje, odczucia i przemyślenia bohaterki. Książka wyraźnie różni się od serialowej wersji, więc Ci, którzy produkcję do Netflixa mają już za sobą, nie muszą się obawiać, że będą mieli do czynienia z dokładnie tą samą opowieścią. Oczywiście obie historie mają wspólny mianownik, jednak historie Debory i Esther nie są tożsame. Książka „Unorthodox. Jak porzuciłam świat ortodoksyjnych Żydów” to przede wszystkim opowieść o dążeniu do wolności, a także o tym, jak Debora stopniowo zmieniała swoje podejście do życia, wiary i społeczności, w której się wychowała.

OK, amen, Nina Solomin

Naszą drugą propozycją jest książka szwedzkiej pisarki i dziennikarki Niny Solomin „OK, amen”. Jest to jedyna pozycja na liście, która nie ukazała się jeszcze na polskim rynku wydawniczym. Książka będzie miała swoją premierę 16 września i zostanie wydana nakładem wydawnictwa Otwartego. Warto jednak na nią poczekać, zwłaszcza, jeśli chcemy dowiedzieć się więcej o zamkniętej wspólnocie chasydów. „OK, amen” to książka non-fiction pokazująca społeczność Satmar. Pozwala odbyć literacką podróż do osobliwego i zaskakującego, niedostępnego dla osób z zewnątrz, świata. Przewodnikami w tej podróży są rozmówcy Solomin, ortodoksyjny chasydzi, którzy „oprowadzają” czytelników po satmarskim Williamsburgu.

Nina Solomin mieszkała w nowojorskim Williamsburgu i żyła po sąsiedzku z ultraortodoksyjnymi chasydami. Patrząc na mężczyzn z pejsami oraz bardzo skromie ubrane kobiety, z włosami ukrytymi pod perukami bądź chustami, miała wrażenie, jakby przechodziła do innego świata, w którym czas zatrzymał się lata temu. Autorka „OK, amen” nie wiedziała jeszcze jak bardzo życie tej zamkniętej społeczności pełne jest zasad, nakazów i zakazów, które dotyczą każdego jednego obszaru ich aktywności. Solomin chciała lepiej poznać swoich ortodoksyjnych sąsiadów. Jednak mimo pozornej bliskości oddzielał ich niewidzialny mur. Autorka nie mogła nawiązać kontaktu z chasydami – do czasu, aż sami zapukali do jej drzwi.

Mazel tow. Jak zostałam korepetytorką w domu ortodoksyjnych Żydów, J.S. Margot

Kolejną książką, która porusza tematykę współczesnych ortodoksyjnych Żydów, jest reportaż J.S. Margot „Mazel tow”. Autorka prezentuje zupełnie inne spojrzenie na społeczność ortodoksyjnych Żydów. Jest osobą z zewnątrz, która patrzy zupełnie inaczej na obrzędy, zwyczaje i normy niż osoba wychowana w taki sposób. J.S. Margot w czasie studiów postanowiła trochę dorobić i podreperować swój budżet. W tym właśnie celu zaczęła, trwającą kilka lat, pracę korepetytorki u rodziny ortodoksyjnych Żydów. Jej praca okazała się nie tylko sposobem na zarobienie pieniędzy, ale także spotkaniem z zupełnie innym, na pierwszy rzut oka niedostępnym światem rządzonym przez ścisłe zasady. Spotkanie okazało się niezwykłą przygodą dla obu stron – konserwatywnej żydowskiej rodziny i lewicującej studentki mieszkającej ze swoim irańskim chłopakiem. „Mazel tow” to przede wszystkim reportaż o przyjaźni ponad podziałami, własnej tożsamości i o tym, co może łączyć ludzi bez względu na religię czy pochodzenie.

Chasydyzm. Wszystko, co najważniejsze, Marcin Wodziński

Jeśli po serialu „Unorthodox” chcecie dowiedzieć się więcej o Chasydach proponujemy książkę Marcina Wodzińskiego „Chasydyzm. Wszystko co najważniejsze”. W tej publikacji autor omówił najważniejsze cechy chasydyzmu, jednego z najbardziej długowiecznych i dynamicznych ruchów religijnych powstałych na terenie Polski. Porusza takie tematy jak definicja, charakter przywództwa, role genderowe, gospodarka czy wielkość demograficzna.

Dzieje Żydów w Polsce i Rosji, Antony Polonsky

Kolejna książka z listy, „Dzieje Żydów w Polsce i Rosji” to skrócona i bardziej przystępna wersja obszernego, trzytomowego dzieła „the Jews in Poland and Russia” wydawanego w Oksfordzie w latach 2009-2012. Autor tego tytuły, Antony Polonsky, przedstawia dzieje społeczne, kulturowe, gospodarcze, polityczne i religijne diaspory Żydów w Rosji i Polsce od wieku XVIII aż do początku obecnego wieku. Pokazuje rozkwit kultury oraz autonomii żydowskiej w czasach Rzeczpospolitej Obojga Narodów, proces asymilacji Żydów w XIX wieku, a także przedstawia czas zaniku diaspory podczas II wojny światowej. Nie zabrakło tu miejsca na ideologie, organizacje czy społeczne nurty Żydów, a także ożywienie ich tradycji i kultury po roku 1989.

Wnuki Jozuego, Paweł Smoleński

„Wnuki Jozuego” to wnikliwy reportaż o konflikcie pomiędzy Izraelem, a Palestyną. Paweł Smoleński pisze o nim bezstronnie i przedstawia go z perspektywy ludzi, będących jego częścią. Pokazuje, że na Zachodnim Brzegu opowieści biblijne znaczą dokładnie tyle samo, co prasowe doniesienia. Słowa Księgi dla coraz większej ilości osób stają się podstawą roszczeń do ziemi w niej obiecanej. Tylko co zrobić z arabskimi sąsiadami? Autor we „Wnukach Jozuego” opowiada o uwikłanych w historię Palestyńczykach i Izraelczykach, którzy utkwili w pułapce nienawiści.

Izrael już nie frunie, Paweł Smoleński

Inną książką Pawła Smoleńskiego po jaką warto sięgnąć jest zbiór reportaży „Izrael już nie frunie”. Autor zabiera czytelników w podróż po zaułkach izraelskich miast, po małych miasteczkach, kibucach, świątyniach, knajpach czy plażach. Gdzie tylko jest to możliwe rozmawia z ludźmi i słucha ich opowieści. Efektem tego są jego reportaże – o Fatimie i innych kobietach, które jadą z misją do izraelskich kobiet, o życiu z strefie Gazy, o kibucu Beverly Hills i o murze jaki oddziela Izrael i terytorium Palestyńczyków. Pisze także o codzienności życia po obu stronach muru, o rabinach, sprzedawcach marihuany, o chasydach, polityce czy odchodzeniu od wiary.

Jerozolima. Miasto Boga, Ewelina Rubinstein

Książka Eweliny Rubinstein to połączenie przewodnika, reportażu, dokumentu i wywiadu. Autorka opowiada między innymi dlaczego Żydzi przestrzegają koszerności, a Żydówki golą głowy. Nie unika trudnych tematów jak prostytucja czy homoseksualizm. Obala stereotypy i pokazuje codzienne życie w Izraelu, miejscu, gdzie świat arabski, żydowski i chrześcijański mieszają się na każdym kroku.

Uwolniona. Jak wykształcenie odmieniło moje życie, Tara Westover

Na koniec proponujemy książkę, która nie dotyczy bezpośrednio tematu ortodoksyjnych Żydów, a jednak oscyluje wokół tematów poruszanych w „Unorthodox”. „Uwolniona” Tary Westover to zapis wspomnień autorki, która opowiada o życiu w rodzinie fanatyków religijnych, a także o tym czym jest i powinna być współcześnie edukacja. Autorka przyszła na świat w rodzinie mormonów, nie uczęszczała do szkoły. Publiczna edukacja była jedną z tych rzeczy, którym nie ufał fanatycznie religijny ojciec Tary. Tak samo było w przypadku Debory i serialowej Esti, które, również z powodów religijnych, nie uczęszczały do „zwykłej” szkoły. Dla Tary Westover punktem zwrotnym był wyjazd jednego z jej braci do college’u. Autorka postanowiła podążyć w jego ślady, a pragnienie wiedzy zawiodło ją na Harvard i Cambridge. „Uwolniona” została uznana przez Billa Gatesa za jedną z pięciu najlepszych książek 2018 roku.

„Unorthodox” to serial komplety i zakończony. Producentka i scenarzystka „Unorthodox”, w rozmowie z gazetą „Metro”, jednoznacznie zaprzeczyła, że może powstać kontynuacja produkcji. Nie znaczy to jednak, że nie poznamy dalszego ciągu historii życia. Już w lipcu 2020 roku ma ukazać się kontynuacja „Unorthodox” Debory Feldman – „Exodus”. Autorka opisała w niej swoje życie po ucieczce z Williamsburga. Książka zostanie wydana nakładem Wydawnictwa Poradnia K.

Artykuł Unorthodox – co czytać po obejrzeniu serialu? pochodzi z serwisu Czytaj PL.

Biografia rotmistrza Pileckiego z nagrodą Costa Book Awards

Możemy pochwalić się kolejnym ważnym polskim akcentem na międzynarodowym rynku literackim . Jak donosi Onet Kultura, „The volunteer” – biografia rotmistrza Witolda Pileckiego, autorstwa Jacka Fairweathera – zdobyła tytuł książki roku w prestiżowym brytyjskim konkursie literackim – Costa Book Awards. Jak donosi New York Times, Fairweather zadedykował nagrodę dzieciom Pileckiego – Andrzejowi i Zofii, którzy w czasach rządów komunistów wielokrotnie słyszeli oszczerstwa na temat swojego ojca. Historia rotmistrza Pileckiego jest w Polsce dobrze znana, jednak za granicą wielu ludzi nie wie, jak ważną rolę odegrał w światowej świadomości dotyczącej tego, co działo się w obozie śmierci w Auschwitz.

Neil Gaiman pomógł niewielkiej księgarni

Prawdopodobnie pierwszy raz w dwustuletniej historii niewielkiej księgarni w Petersfield zdarzyło się, by w ciągu całego dnia nikt nie kupił ani jednej książki! Niezadowolenie tą sytuacją pracujący tam księgarze postanowili okazać na Twitterze. Posta udostępnił bowiem Neil Gaiman, którego profil śledzi blisko 3 miliony użytkowników. Wystarczyło jedno kliknięcie, by sytuacja odwróciła się o 180 stopni – następnego dnia użytkownicy zamówili książki o łącznej wartości 1000 funtów, a zainteresowanie miejscem diametralnie wzrosło. Księgarnie odwiedzili redaktorzy „The Guardian” i radia BBC. O momentu retweeta Gaimana, księgarnia w Petersfield osiąga rekordowe przychody. Najważniejsze jest jednak to, że rozpoczęła się akcja „supportyourlocalbookstore” (pl. wspieraj swoją lokalną księgarnię) – Petersfield Bookshop zwiększyło swoją działalność w mediach społecznościowych i stara się w podobny sposób pomóc innym lokalnym księgarniom.

Gaiman skomentował akcję jednym zdaniem – W tych mrocznych czasach, wspaniale jest doświadczyć tego, że Twitter może przynieść coś dobrego! Więcej przeczytacie na stronie LubimyCzytac.pl

Nowości lutego wg New York Timesa

Jak co miesiąc, Joumana Khatib, dziennikarka New York Timesa, przedstawia najważniejsze nowości literackie. W lutowym zestawieniu wymieniła aż 14 tytułów.

Wśród nich znalazła się książka „Apeirogon” – nowa powieść Columa McCana, laureata National Book Award. Jest to z życia wzięta opowieść o znajomości Palestyńczyka i Izraelczyka, których połączyła bolesna strata.

W lutym w Stanach Zjednoczonych ukaże się nowa powieść Juliana Barnesa pod tytułem „The Man in the Red Coat”. Kolejny raz Barnes przedstawia powieść quasi-biograficzną. Jego bohaterami są Paryż czasów belle epoque, francuski lekarz Samuel Jean Pozzi, który pojawia się na obrazie Johna Singera Sargenta, a także Henry James, Oscar Wilde i Sarah Bernhardt. W Polsce książki Barnesa wydaje Świat Książki. Nie znamy jeszcze daty polskiego tłumaczenia powieści.

Warto też zwrócić uwagę na książkę „the Land of Men: A Memoir”  Adrienne Miller. Głównym tematem książki jest mizoginizm, z jakim Miller konfrontowała się przez całą swoją karierę dziennikarską. Autorka skupia się przede wszystkim na latach 90. XX wieku, kiedy zaczynała pracę, jako asystentka w redakcji GQ. Sporo jest też o jej relacji z pisarzem Davidem Fosterem Wallace’em, którego książki od niedawna cieszą się w Polsce ogromną popularnością.

Poznaliśmy nominacje do Literackiej Nagrody Kazaneckiego

Jak donosi Instytut Książki poznaliśmy ośmiu nominowanych do 29. nagrody literackiej prezydenta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego. Wyróżnienie przyznawane jest prozaikom i poetom związanym ze środowiskiem artystycznym Białegostoku lub pochodzących z tego miasta. Nominowani mogą być też artyści, którzy w swoich dziełach piszą o Białymstoku lub jego okolicach. W tym roku oprócz nagrody dla najlepszej książki przyznana zostanie nagroda za najlepszy debiut poetycki. Laureatów poznamy 27 marca.

W kategorii najlepsza książka roku nominowane zostały:

• „Wędrowny zakład fotograficzny” Agnieszki Pajączkowskiej
• „Wszystkojedność” Grzegorza Sobaszka
• „Dropie” Natalki Suszczyńskiej

W kategorii najlepszy ogólnopolski debiut poetycki nominację otrzymały 

• „Środki transportu” Magdaleny Kicińskiej
• „Transparty” Niny Manel
• „Czarny organizm” Juliusza Pielichowskiego
• „Wtracenie” Przemysława Suchaneckiego
• „Godzina wychowawcza” Tomasza Ważnego

Setki książek ukryte w kinach

31 stycznia w kinach w całej Polsce odbędzie się premiera nominowanego do Oscarów filmu „Małe kobietki w reżyserii Grety Gerwig. Film jest ekranizacją powieści Louisy May Alcott o tym samym tytule. Z tej okazji wydawnictwo Poradnia K, wydawca filmowej edycji książki, zorganizuje, wspólnie z Cinema City, wyjątkową akcję. W dniu premiery, kilkaset egzemplarzy książki zostanie ukrytych w salach kinowych w całej Polsce. Więcej o akcji przeczytacie na portalu Booklips.com

Nominacje do Oscarów literackim okiem

W tym roku scenariusze aż 15 z 53 filmów, które otrzymały nominację do Oscarów – Nagród Amerykańskiej Akademii Filmowej, powstały w oparciu o książki, komiksy, artykuły bądź reportaże. Na naszym portalu znajdziecie podsumowanie wszystkich literackich inspiracji oscarowych.

Oscary 2020 nominacje – książki, które inspirowały filmowców

Margaret Atwood zapowiada wydanie zbioru poezji

Margaret Atwood, autorka kultowej „Opowieści podręcznej” zapowiedziała, że w listopadzie planuje wydanie pierwszego od kilkunastu lat tomu poezji. Autorka ubolewa, że nie ma wystarczająco czasu na pisanie wierszy. Na razie wiadomo, że tomik będzie nazywał się „Dearly” i dotyczyć będą głównie przyrody, kontaktów z istotami pozaziemski, polityki i kondycji świata. Będzie w nich też sporo metafizyki. Na razie nie wiadomo czy ukaże się polskie tłumaczenie tomu.

Książki (nie)czytane przez Brytyjczyków

Na portalu niestatystyczny.pl pojawił się artykuł o książkach, o których Brytyjczycy najczęściej kłamią, że czytali. W badaniach brało udział 2 tysiące ankietowanych. Ponad połowa przyznała, że chociaż raz kłamała na temat przeczytanych książek. 1/3  pytanych powiedziała, że skłamała, by dobrze wypaść w towarzystwie. Na podium znalazły się Biblia, „Zabić drozda” Harper Lee i „Romeo i Julia” Williama Shakespeare’a. Pełną listę znajdziecie w linku poniżej.

Brytyjczycy sprawdzili, o których książkach najczęściej kłamią, że je czytali

Popołudniowy przegląd książkoholicznego internetu chcemy zakończyć życzeniem wam samych ciekawych lektur!

Artykuł 29 stycznia – popołudniowy przegląd książkoholicznego internetu pochodzi z serwisu Czytaj PL.

Oscary 2020 są wyjątkowe dla nas dzięki kolejnej polskiej nominacji. W kategorii najlepszy film zagraniczny o statuetkę walczy w tym roku „Boże ciało”, film Jana Komasy, ze znakomitą główną rolą Bartosza Bieleni. W ostatniej dekadzie jest to już 4 nominacja dla polskiej produkcji – wcześniej były to „W ciemności” (2012), „Ida” (2015), „Zimna wojna” (2019). Na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat, obok Polski, tylko Dania może pochwalić się takim wynikiem.

Warto też wspomnieć o tym, że pierwszy raz w historii Oscarów zdarzyło się, by aż cztery filmy cieszyły się dwucyfrową liczbą nominacji. „Joker” otrzymał ich aż 11, „Irlandczyk”, „1917” i „Pewnego razu… w Hollywood” zostały nominowane w 10 kategoriach. 

Wśród oscarowych kategorii istnieje rozróżnienie między najlepszym scenariuszem oryginalnym, a scenariuszem będącym adaptacją albo ekranizacją innego, istniejącego już dzieła. W roku źródeł fabuły w książkach, artykułach, komiksach czy sztukach teatralnych, można doszukiwać się w aż 15 z 53 nominowanych produkcji.

Oscary 2020: nominacje

11 nominacji: Joker

Najlepszy film, najlepszy aktor pierwszoplanowy, najlepszy reżyser, najlepszy scenariusz adaptowany, najlepsza charakteryzacja i fryzury, najlepsza muzyka oryginalna, najlepsze kostiumy, najlepsze zdjęcia, najlepszy dźwięk, najlepszy montaż, najlepszy montaż dźwięku

W filmie poznajemy genezę powstania Jokera – największego wroga Batmana i jednego najbardziej rozpoznawalnych, komiksowych gangsterów na świecie. W produkcji Todda Philipsa poznajemy jego przeszłość, życie codzienne i „karierę” z czasów zanim został kryminalistą. Pod względem fabularnym ekranizacji najbliżej do komiksu „Batman: Zabójczy żart”, w którym Alan Moore (scenariusz) i Brian Bolland (rysunki) przedstawiają retrospekcje z życia Jokera, a co za tym idzie, genezę jego szaleństwa.

„Joker” to jeden z największych faworytów tegorocznego rozdania Oscarów. Film został nominowany aż w 11 kategoriach i jest to rekord, jeśli chodzi o liczbę nominacji dla komiksowej adaptacji. Film zdobył już dwa Złote Globy – za najlepszą muzykę dla Hildur Guðnadóttir i najlepszą pierwszoplanową rolę męską dla Joaquina Phoenixa, odtwórcy tytułowego bohatera.

Film miał swoją premierę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji, gdzie zaskakująco otrzymał główną nagrodę – Złotego Lwa dla najlepszego filmu. O statuetkę walczyły między innymi „Oficer i szpieg” Romana Polańskiego, „Pralnia” Stevena Soderbergha i „Historia małżeńska” Noah Baumbacha.

10 nominacji: Irlandczyk 

Najlepszy film, najlepszy scenariusz adaptowany, najlepszy aktor drugoplanowy x2, najlepszy reżyser, najlepsza scenografia, najlepsze efekty specjalne, najlepsze kostiumy, najlepsze zdjęcia, najlepszy montaż

Najnowszy film Martina Scorsese pt. „Irlandczyk” miał swoją premierę 27 września na Nowojorskim Festiwalu Filmowym, a już 27 listopada użytkownicy Netflixa mogli go obejrzeć w streamingu. Scenariusz powstał w oparciu o książkę Charlesa Brandta pt. „I Heard You Paint Houses”. Książka ukazała się w Polsce w 2011 roku nakładem wydawnictwa Świat Książki pod tytułem „Słyszałem, że malujesz domy…” oraz miała swoje wznowienie pod tytułem „Irlandczyk” w dniu premiery filmu na Netflixie.

Główny bohater Fran Sheeran zwany „Irlandczykiem” u kresu życia wspomina swoją przeszłość, początki znajomości i przyjaźni z Russellem Bufalino, szefem mafii oraz z kontrowersyjnym Jimmym Hoffą, który po latach współpracy z gangsterami popadł w ich niełaskę. „Irlandczyk” Martina Scorsese to film, który perfekcyjnie oddaje ducha najlepszych gangsterskich filmów sprzed lat z „Chłopcami z ferajny” na czele. Ogromny budżet, świetni aktorzy (Robert De Niro, Joe Pesci, Al Pacino) i doskonałe zdjęcia sprawiają, że przez cały czas trwania filmu nie można oderwać oczu od ekranu. Paradoksalnie nie dzięki wartkiej akcji, a genialnemu ukazaniu powojennego Nowego Jorku, studium charakterów i przemiany bohaterów. Scorsese w „Irlandczyku” pokazuje życie gangsterów z niego innej strony – bez fajerwerków, nieustannych imprez, pościgów i strzelanin. Skupia się również na starości gangsterów, którzy koniec końców zostają sami ze swoimi splamionymi krwią sumieniami.

6 nominacji: Małe Kobietki

Najlepszy film, najlepsza aktorka pierwszoplanowa, najlepsza aktorka drugoplanowa, najlepszy scenariusz adaptowany, najlepsza muzyka oryginalna, najlepsze kostiumy

„Małe kobietki”, film Grety Gerwig, to nie pierwsza adaptacja klasycznej amerykańskiej powieści autorstwa Louisy May Alcott o tym samym tytule. Fabuła przedstawia losy czterech sióstr – Amy, Meg, Jo i Beth. Głównym tematem książki jest ich dorastanie – przejście z etapu dzieciństwa w dorosłość. Gerwig podjęła się trudnego zadania, nie dość, że sięgnęła do klasycznej literatury, stworzyła film kostiumowy, to na dodatek, chcąc nie chcąc, nie uniknie porównań do poprzednich kilkunastu ekranizacji.

„Małe kobietki” będą miały swoją premierę w polskich kinach 31 stycznia 2020 roku.

6 nominacji: Jojo Rabbit

Najlepszy film, najlepsza aktorka drugoplanowa, najlepszy scenariusz adaptowany, najlepsza scenografia, najlepsze kostiumy, najlepszy montaż

„Chłopiec w pasiastej piżamie” i „Złodziejka książek” to pierwsze książki/filmy, które przychodzą na myśl w kontekście historii II wojny światowej i Holocaustu opowiedzianych z perspektywy dzieci. Do tej pary na pewno na stałe wpisze się film „Jojo Rabbit” i książka „Niebo na uwięzi”, autorstwa Christiny Leunens, na podstawie której powstał. Książka ukazała się w Polsce na początku 2020 roku nakładem wydawnictwa Zysk i S-ka.

Akcja rozgrywa się w zaanektowanej przez nazistów Austrii. Mimo różnic dzielących film i książkę, główna nić fabularna sprowadza się do tego, że główny bohater Johannes – Jojo – zagorzały członek Hitlerjugend, odkrywa, że jego matka ukrywa w domu żydowską dziewczynę Elsę. Z czasem między nastolatkami zawiązuje się silna więź. W filmie chłopcu cały czas towarzyszy wyimaginowany przyjaciel – nieskazitelny, zabawny i przyjacielski Adolf Hitler.

4 nominacje: Le Mans ’66

Mimo iż fabuła najnowszego filmu Jamesa Mangolda nie powstała w oparciu o żadną książkę, to postanowiliśmy wyróżnić „Le Mans ’66” w naszym zestawieniu. Film przedstawia kulisy rywalizacji dwóch gigantów motoryzacyjnych – Forda i Ferrari. Konstruktorzy Forda dostają zadanie dorównania swojemu największemu rywalowi, by ostatecznie wygrać w 24-godzinnym wyścigu Le Mans.

O zaciętej rywalizacja, której apogeum przypada na lata 60. XX wieku powstało kilka książek. W 2019 roku na polskim rynku ukazała się książka „Szybcy jak diabli”, która przedstawia kulisy rywalizacji przedstawionej w filmie z Mattem Damonem i Christianem Balem w rolach głównych.

3 nominacje: Dwóch papieży

„Dwóch papieży” to film przedstawiający relacje między ustępującym papieżem Benedyktem XVI i argentyńskim kardynałem Jorge Mario Bergoglio. Głównym tematem filmu jest przełomowa, historyczna decyzją, którą podjął Joseph Ratzinger – w lutym 2013 roku postanowił abdykować. Był to trzeci przypadek w historii, gdy papież zrezygnował z pełnienia funkcji, którą piastuje się dożywotnio. Wcześniej, w przeszłości abdykowali papież Celestyn V w 1294 r. oraz papież Grzegorz XII w 1415 r. Widzowie są świadkami szczerej rozmowy Benedykta XVI i kardynała Bergoglio, którzy rozmawiają o przeszłości argentyńskiego duchownego, kondycji i przyszłości kościoła.

Autorem scenariusza „Dwóch papieży” jest Anthony McCarten. Co ciekawe film jest adaptacją książki i sztuki teatralnej pt. „The Pope”, których autorem także jest McCarten. McCarten był wcześniej trzykrotnie nominowany do Oscara, za „Czas mroku” (scenariusz adaptowany) i „Teorię wszystkiego” (najlepszy film, najlepszy scenariusz adaptowany).

2 nominacje: Judy

Najlepsza pierwszoplanowa rola żeńska, najlepsza charakteryzacja i fryzury

„Judy” to biograficzny przedstawiający życie Judy Garland, amerykańskiej aktorki i piosenkarki. Fabuła filmu głównie dotyczy ostatniego roku życia artystki, po przybyciu do Wielkiej Brytanii. Garland wiele lat zmagała się z problemami emocjonalnymi – od wczesnej młodości żyła w stresie wywołanym presją, pracą i karierą. Zmarła w wieku zaledwie 47 lat w wyniku przedawkowania barbituranu.

W główną rolę wcieliła się Renée Zellweger, która otrzymała za nią Złotego Globa, nagrodę Amerykańskiej Gildii Aktorów Filmowych i Critics’ Choice oraz nominacje do Oscara, BAFTY i kilku innych. Scenariusz filmu powstał w oparciu o brodwayowską szukę „End of the Rainbow” Petera Quiltera.

1 nominacja: Zgubiłam swoje ciało

Najlepszy film animowany

W walce o statuetkę za najlepszy film animowany, w szranki z „Toy Story 4”, „Jak wytresować smoka 3” i netflixowy „Klaus”, stanął francuski film „Zgubiłam swoje ciało”. Historia przedstawia losy nastoletniego Naoufela, sieroty, która próbuje odnaleźć się w świecie. W jednej z dorywczych prac, podczas rozwożenia pizzy, poznaje Gabrielle, w której się zakochuje i za wszelką cenę próbuje ją poznać. Jednocześnie mamy szansę obserwować historię z perspektywy ręki, która, jak sugeruje tytuł, próbuje odnaleźć swoje zgubione ciało.

Scenariusz filmu powstał w oparciu o książkę „Happy hand” Guillaume Lauranta. Niestety książka nie doczekała się polskiego tłumaczenia.

1 nominacja: Lighthouse

Najlepsze zdjęcia

Jednym z najbardziej oryginalnych filmów, nominowanych w tym roku do Nagród Akademii Filmowej, jest „Lighthouse”, wyprodukowany przez studio A24, odpowiedzialne za „Midsommar. W biały dzień”, „Dziedzictwo . Hereditary” czy „Lady Bird”. Autorami scenariusza są bracia Robert i Max Eggers. W filmie pojawia się dwóch bohaterów – na niewielką wyspę przybywa młody Ephraim Winslow, który ma pomóc podstarzałemu strażnikowi Thomasowi Wake’owi opiekować się latarnią morską. Życiu na odludnej wyspie towarzyszą wydarzenia z pogranicza jawy i snu, które mają silny wpływ na relację obu mężczyzn.

Mimo iż scenariusz nie powstał w oparciu o żadną książkę, to bracia przyznają, że mocno inspirowali się niedokończonym dziełem Edgara Allana Poe. Opowiadania „The Light-House” uznaje się za ostatnie opowiadanie Poe, które do dziś porusza artystów na całym świecie.

Historia opisana przez Poego jest przedstawiona w formie zapisków z pamiętnika, prowadzonych przez bohatera, który samotnie przebywa na wyspie u wybrzeży Norwegii. Opowiadanie jest stadium paranoi i osamotnienia – to najbardziej zainspirowało Eggersów.

1 nominacja: Kraina Lodu 2

Najlepsza piosenka

Kontynuacja „Krainy lodu” nie doczekała się w tym roku nominacji w głównej kategorii. Nie zaszkodziło to jednak wynikowi finansowemu – druga odsłona przygód Elsy i Anny zarobiła już około 1,5 miliarda dolarów, co plasuje film na 11 miejscu najbardziej dochodowych produkcji w historii.

Film, którego fabuła i postaci inspirowane są baśnią „Królowa Śniegu” Hansa Christiana Andersena, przedstawia dalsze losy Elsy, Anny, Kristoffa, Olafa i Svena. Piątka bohaterów wyrusza w niebezpieczną i trudną podróż, która pozwoli znaleźć odpowiedź na pytanie dotyczące mocy Elsy i zagrożeniu, jakie się z nią wiąże.

1 nominacja: Cóż za piękny dzień

Najlepsza drugoplanowa rola męska

Scenariusz filmu „Cóż za piękny dzień”, nominowanego w kategorii najlepsza drugoplanowa rola męska, powstał w oparciu o artykuł, który ukazał się w 1998 roku w magazynie Esquire. Obraz przedstawia relację między znudzonym życiem dziennikarzem i Fredem Rogersem, znanym amerykańskim showmanem, znanym z prowadzenia edukacyjnego programu dla dzieci pt. „Mister Rogers 'Neighborhood”.

1 nominacja: Czarownica 2

Najlepsza charakteryzacja i fryzury

Akcja drugiej części „Czarownicy” rozgrywa się kilka lat po wydarzeniach z pierwszej. Mimo że świat przedstawiony w opowieści jest zachwycający i pełen kolorów, nie brak mu ciemnych stron i problemów. Z lasu zaczynają znikać wróżki, a w ich obronie stają Diabolina i Królowa Aurora.

Diabolina jest postacią, która pierwotnie występuje w „Śpiącej królewnie” francuskiego pisarza Charlesa Perraulta. Możemy uznać, że film luźno bazuje na baśni, zaś postać grana przez Angelinę Jolie, nawiązuje do Diaboliny, która pojawia się w disneyowskiej animacji z 1959 roku. W filmie uwaga skupia się na tytułowej Czarownicy, a fabuła dotyczy głównie jej relacji z Królewną i królem skorumpowanego królestwa.

1 nominacja: Richard Jewell

Najlepsza aktorka drugoplanowa

Najnowszy film Clinta Eastwooda przedstawia historię Richarda Jewella – pracownika ochrony, który zgłosił znalezienie bomby w czasie Igrzysk Olimpijskich w Atlancie w 1996 roku. Jego szybka i zdecydowana akcja doprowadziła do uratowania życia tysiącom ludzi. Jednak kilka dni bo udaremnionym zamachu media skupiły na Jewellu swoją uwagę – nie tylko w komunikatach dziennikarzy, ale również wśród FBI, Jewell zaczął występować w roli podejrzanego. W gazetach i telewizji zaczynają pojawiać się informacje szkalujące dobre imię Jewella, padają niepotwierdzone oskarżenia i pomówienia. Ochroniarz postanawia się bronić. Przeciwstawienie się służbom specjalnym i medialnym gigantom, wydaje się być syzyfową pracą, która może przynieść jeszcze więcej szkód. Scenariusz inspirowany jest artykułem „American Nightmare: The Ballad of Richard Jewell”, który ukazał się na łamach Vanity Fair w 1997 roku.

1 nominacja: Przypływ wiary

Najlepsza piosenka

„Przypływ wiary” to film ukazujący wzruszającą historię Joyce Smith. Jej adoptowany syn pewnego dnia wpadł do lodowatego jeziora. Chłopiec trafia do szpitala, a lekarze dają mu niewiele szans na przeżycie. Zdeterminowana matka moblizuje swoje najbliższe otoczenie do modlitwy za syna. W obliczu sytuacji, w której nauka zawodzi, jedyne co jej pozostaje to wiara. Scenariusz filmu powstał na podstawie autobiograficznej książki Joyce Smith pt. „The Impossible”.

1 nominacja: Avengers. Koniec gry

Najlepsze efekty specjalne

Stało się, po 10 latach królowania, pierwsze miejsce najbardziej dochodowego filmu w historii kina odebrał „Avatarowi” najnowszy epizod przygód Avengersów. Film w oficjalnej dystrybucji zarobił łącznie 2 miliardy 800 milionów dolarów. Po raz kolejny marvelowska drużyna superbohaterów łączy się by powstrzymać anihilacyjne zapędy Thanosa, który zdążył już eksterminować połowę życia w całym wszechświecie. Niektórzy bohaterowie nie są chętni do współpracy, jednak zjednoczenie jest konieczne, by nie dopuścić do całkowitej zagłady.

Scenariusz filmu, rzecz jasna, powstał na serii spin-offowych komiksów Marvela.

Oscary 2020: Gala rozdania

Laureatów tegorocznych Nagród Amerykańskiej Akademii Filmowej poznamy w nocy z 9 na 10 lutego polskiego czasu. W Polsce transmisje będzie można oglądać w telewizji Canal+.

Zebrał i opracował: Jakub Krasny
Pomoc merytoryczna: Martyna Gancarczyk

Artykuł Oscary 2020 nominacje – książki, które inspirowały filmowców pochodzi z serwisu Czytaj PL.

Robert Bloch

Robert Bloch, autor „Psychozy”, to amerykański pisarz, tworzący głównie w gatunkach takich jak horror, kryminał, fantasy i sci-fi. Swoją pisarską karierę zaczął od publikowania opowiadań w magazynach takich jak Weir Tales czy Unknown. W swoim dorobku ma kilkaset opowiadań i ponad 20 powieści. Znaczna część z nich doczekała się ekranizacji, na czele z „Psychozą”. Co ciekawe, jako nastolatek nawiązał korespondencję z mistrzem grozy, H.P. Lovecraftem. Chwilę później sam zaczął pisać. Na początku, pod silnym wpływem Lovecrafta, by potem skręcić w kierunku thrillera realistycznego. Robert Bloch zmarł na raka. Został pochowany na Westwood Village Memorial Park Cementery w Los Angeles.

O czym jest „Psychoza”?

Młoda kobieta, Marion Crane chce pomóc finansowo swojemu narzeczonemu. Aby tego dokonać defrauduje sporą sumę pieniędzy – pakuje gotówkę do torby i wyrusza w podróż do ukochanego. Postanawia zrobić sobie przerwę w trasie i zatrzymuje się w podupadłym hotelu Bates Motel położonym przy bocznej drodze. Prowadzi go Norman Bates, mieszkający z matką mężczyzna. Matka jest dla Normana jedyną ostoją, ale zarazem blokadą, przez którą czterdziestolatek nie może prowadzić normalnego życia. Pojawienie się Marion w hotelu Batesa stanie się początkiem koszmaru.

W 1982 roku Bloch wydał powieść „Psychoza 2”, w której kontynuował historię Batesa. Książka nie potworzyła sukcesu swojej poprzedniczki.

„Psychoza” i jej filmowe adaptacje oraz kontynuacje

„Psychoza” Blocha to niewielka objętościowo powieść, która z biegiem czasu stała się pozycją kultową i stojącą w centrum wszystkich innych dzieł, które zainspirowała, przede wszystkim film Hitchcocka, a wraz z nim liczne kontynuacje, prequele oraz obraz opowiadający o powstaniu filmowej „Psychozy”. Do tego grona można zaliczyć przede wszystkim następujące obrazy:

• „Psychoza”, obraz Hitchcocka który zapoczątkował fenomen Normana Batesa;
• „Psychoza II”, kontynuacja, w której Bates opuszcza szpital psychiatryczny. W postać Batesa ponownie wcielił się Anthony Perkins.
• „Psychoza III”, gdzie do hotelu Normana trafia kobieta przypominająca mężczyźnie zamordowaną przed laty Marion Crane. Warto zwrócić uwagę na fakt, że reżyserem filmu był odtwórca głównej roli w oryginalnej „Psychozie” Hitchcocka!
• „Psychoza IV: Początek”, w której Bates opowiada o swojej przeszłości w audycji radiowej;
• „Bates Motel”, tutaj hotel przejmuje przyjaciel Normana poznany w szpitalu psychiatrycznym;
• „Psychol”, remake „Psychozy” Hitchcocka;
• „Bates Motel” serialowy prequel opowiadający historię Normy Bates i jej syna, którzy kupują motel i pobliski dom;
• „Hitchcok” film biograficzny opowiadający o procesie kręcenia „Psychozy”

Ed Gein

Edward Gein (zwany Rzeźnikiem z Plainfield) był amerykańskim mordercą. Lista jego potencjalnych ofiar było długa, jednakże pomimo licznych zarzutów udowodniono mu morderstwo wyłącznie dwóch kobiet. W jego domu odnaleziono wiele ludzkich szczątków – między innymi czaszki wieńczące słupki jego łóżka, abażury z ludzkiej skóry, serce, maski i kompletny stój z ludzkiej skóry.

W czasie badań przeprowadzanych przez procesem Geina zdiagnozowano u niego schizofrenię i psychopatię seksualną – lekarze orzekli, że mężczyzna jest niepoczytalny. Został osadzony w szpitalu psychiatrycznym. To właśnie jego historia zainspirowała Roberta Blocha do napisania „Psychozy”. Robert Bloch twierdził podobno, że ciekawiło go to, jak Gein mógł mordować i bezcześcić zwłoki w mieście, gdzie pozornie mieszkańcy wiedzą o sobie wszystko. Pisarz pod koniec lat 50 aktywnie śledził zainteresowania freudyzmem w USA i właśnie to, w połączeniu ze zbrodniami Geina, sprawiło, że podczas pisania książki obrał kierunek analizy psychologicznej, która sprawiła, że „Psychoza” wyróżniała się na tle innych powieści z pogranicza kryminału i thrillera. „Psychoza” trafiła na półki księgarń dwa lata po odkryciu zbrodni Eda Geina.

Co przekonało Hitchocka do sięgnięcia po „Psychozę”?

Podobno to asystentka reżysera podsunęła mu tę książkę po tym, jak przeczytała jej pozytywną recenzję w rubryce Criminals at Large. Po tym, jak kobieta podrzuciła mu powieść, Hitchcock przeczytał ją w dwa dni. Do przełożenia „Psychozy” na film przekonała do przede wszystkim scena zabójstwa pod prysznicem, a także charaktery postaci stworzonych przez Blocha. Twierdził, że autor napisał je w taki sposób, że czytelnicy (i przyszli widzowie) będą mogli się z nimi identyfikować, co było, zdaniem Alfreda Hitchcocka, ważne dla wstrząsu, jaki chciał wywołać swoim obrazem.

„Psychoza” Alfreda Hitchcocka

Adaptacja powieści Blocha od samego początku wywoływała duże emocje i kontrowersje. Dodatkowo sam reżyser kreował atmosferę tajemnicy, jaka otaczała powstający obraz. Kiedy tylko Hitchcock postanowił, że stworzy film oparty o „Psychozę” kazał wykupić z księgarń i od wydawców wszystkie egzemplarze książki Roberta Blocha, aby utrzymać główny twist oraz zakończenie historii w tajemnicy.

Kontrowersje krążące wokół filmu sprawiły, że wytwórnia Paramount postanowiła nie finansować powstającego filmu – reżyser sam postanowił opłacić ten obraz. Studio zajęło się wyłącznie dystrybucją. Zrezygnował także z reżyserskiego honorarium w zamian za prawdo do własności negatywów (w wysokości 60%).

Na dosyć mieszane uczucia, jakie wywoływała „Psychoza”, wpłynęło także to, że Hitchcock zrezygnował z przedpremierowych pokazów z udziałem krytyków czy dziennikarzy. Zabronił także aktorom udzielania wywiadów. Miało to sprawić, że zakończenie historii nie ujrzy światła dziennego przed premierą i nie zepsuje efektu, jaki reżyser chciał wywołać filmem.

„Psychoza” w popkulturze

„Psychoza” otrzymała cztery nominacje do Oscarów, a Janet Leigh została uhonorowana Złotym Globem w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa.

„Psychoza” na stałe zagościła w popkulturze – przede wszystkim w postaci filmu Alfreda Hitchcocka, a scena morderstwa pod prysznicem przeszła do historii kina. Oczywistym jest, że tak znana historia już nie zaskakuje, ale nadal robi piorunujące wrażenie. Powieść Roberta Blocha rozwija niektóre wątki znane z filmu, a także rzuca na nie nowe światło. Jeśli oglądaliście znacie już historię przedstawioną w „Psychozie” zachęcamy do lektury książki wydanej przez wydawnictwo Vesper, a jeśli nigdy wcześniej o niej nie słyszeliście polecamy tę powieść jeszcze bardziej.

Martyna Gancarczyk

Artykuł „Psychoza” – powieść, która kryje się za kultowym filmem Hitchcocka pochodzi z serwisu Czytaj PL.

Netflixowa Sabrina jest mroczna i pełna nawiązań do klasycznych horrorów. Nie zabrakło w niej grozy, magii i Kościoła Nocy, ale również silnych postaci kobiecych, miłości i przyjaźni. Tak niebanalne połączenie pełnej mroku i czarnej magii atmosfery z serialem dla nastolatków sprawił, że „Chilling Adventures of Sabrina” ogląda się świetnie.

„Sezon na czarownice” Sarah Rees Brennan

Tak samo dobrze wypada książka „Sezon na czarownice” autorstwa Sary Rees Brennan. Powieść ukazała się w Polsce w październiku tego roku – zaraz przed Halloween. To pierwszy tom z serii Chilling Adventures of Sabrina zainspirowanej netflixową produkcją. W „Sezonie na czarownice” przedstawione zostały wydarzenia, które rozegrały się jeszcze przed pierwszym sezonem.

To ostatnie „normalne” lato dla Sabriny Spellman, na krótko przed jej szesnastymi urodzinami, w które dziewczyna, zgodnie z wolą rodziny, ma wpisać swoje imię do Księgi Bestii i oddać tym samym duszę Mrocznemu Panu. Jej nastoletnie życie pełne lekcji, spotkań z przyjaciółmi, chłopakiem i typowo nastoletnich problemów dobiega końca. Sabrina jeszcze nigdy nie czuła się tak zagubiona pomiędzy światem śmiertelników i wiedźm. Wizja pożegnania z bliskimi jest trudniejsza niż dziewczyna podejrzewała. Niepewna uczuć Harveya, młoda czarownica postanawia wziąć sprawy w swoje ręce i rzucić na chłopaka zaklęcie. Jego skutki zaskoczą Sabrinę. Dodatkowo okazuje się, że pewna magiczna istota ma wobec niej nie do końca przyjazne zamiary…

Dwie części

Od razu po rozpoczęciu lektury w oczy rzuca się podział powieści na dwie części rozróżnione kolorem stron – białym lub czarnym. Nie jest to tylko zabieg estetyczny. Jasne strony pisane są w pierwszej osobie – to opis perypetii Sabriny, jej uczuć i motywacji. Ta część książki jest bardzo „nastolatkowa”. Na czarnych stronach autorka ukazała mroczną stronę Greendale, a także jego mieszkańców. Ciemniejsza część została napisana w trzeciej osobie i jest tu dużo więcej mroku, grozy i powagi. Z tych partii książki czytelnik dowiaduje się nieco więcej o pozostałych postaciach. Przełamuje również typowo nastoletnią perspektywę Sabriny. W kontekście dalszych losów bohaterów, warto zwrócić szczególną uwagę na historię Tommy’ego i Ambrose’a.

„Chilling Adventures of Sabrina” a „Sezon na czarownice”

Fani netlixowej Sabriny znajdą w powieści wszystko to, co polubili w serialu. Mroczny, pełen magii nieco campowy klimat, któremu lekkości nadaje młodzieżowa tematyka. Lektura książki pozwoli także poznać wcześniejsze losy znanych z „Chilling Adventures of Sabrina” bohaterów takich jak ciotki Hilda i Zelda, Ambrose, Prudence, Nick i śmiertelni przyjaciele Sabriny. Nowe fakty rzucą też więcej światła na motywacje bohaterów i podejmowane przez nich decyzje.

Książkę czyta się szybko, to lektura na jeden, może dwa wieczory. Przedstawiona w niej opowieść to świetny wstęp do serialu.  Jeżeli ktoś planował oglądać netflixową Sabrinę, ale jeszcze nie miał ku temu okazji, najlepiej będzie, jeśli zacznie od książki. „Sezon na czarownice” to też po prostu dobrze opowiedziana historia o młodej czarownicy i powinna spodobać się również tym czytelnikom, którzy o serialu nawet nie słyszeli.

Jeśli jesteście po lekturze „Sezonu na czarownice”, a drugi sezon serialu już dawno za Wami, odsyłamy do naszego tekstu „Chilling Adventures of Sabrina” – jakie książki czytać po obejrzeniu serialu.

Artykuł „Sezon na czarownice” – co działo się przed „Chilling Adventures of Sabrina” pochodzi z serwisu Czytaj PL.

Oglądając po raz pierwszy „Adwokata diabła” w reżyserii Taylora Hackforda nie miałam pojęcia, że film powstał w oparciu o książkę. Dowiedziałam się o tym dopiero dzięki wydawnictwu Vesper (na marginesie to także Vesper uświadomił mnie, że „Psychoza” Hitchcocka również została oparta o literacki pierwowzór), które tego lata wydało, po raz pierwszy w Polsce, „Adwokata diabła” Andrew Neidermana. Niedługo po premierze pojawiły się pierwsze głosy wśród czytelników, że książkowy pierwowzór jest lepszy niż, moim zdaniem, świetny film z bezkonkurencyjnym Alem Pacino w jednej z głównych ról. Podchodziłam do tych informacji nieco sceptycznie. Oczywiście, spodziewałam się, że książka będzie warta uwagi, ale szczerze mówiąc nie sądziłam, że okaże się tak dobra!

O czym jest „Adwokat diabła”?

Głównym bohaterem powieści jest młody prawnik z wielkimi ambicjami. Kevina Taylora poznajemy na sali sądowej, gdzie udaje mu się obronić swoją klientkę oskarżoną o molestowanie dziesięcioletniej dziewczynki. Mimo świadomości o winie kobiety Taylor bezwzględnie zdyskredytował dziewczynkę doprowadzając ją do histerii. Zwycięstwo, które odniósł mężczyzna przyciąga uwagę pochodzącej z Nowego Jorku kancelarii John Milton i Wspólnicy. Jej przedstawiciel składa Kevinovi Taylorowi wyjątkową ofertę – rewelacyjna pensja, mieszkanie w luksusowym apartamencie, inteligentni i skorzy do pomocy wspólnicy. Aby spełnić jej warunki, młody mężczyzna musi pracować tak, jak w sprawie oskarżonej o pedofilię kobiety. Ma bez skrupułów i za wszelką cenę bronić oskarżonego wykorzystując luki w prawie, niedbalstwo policji czy nieuwagę oskarżycieli i nie zastanawiać się na tym, czy jest on winny zarzucanej mu, nie ważne jak brutalnej, zbrodni.

Kevin mimo sceptycyzmu swojej żony Miriam bierze tę pracę. Początkowo jest zachwycony nową posadą, szefem i współpracownikami. Wkrótce jednak w jego najbliższym otoczeniu zaczyna dochodzić do serii niewytłumaczalnych, tajemniczych i napawających strachem zdarzeń. Pełen ambicji Kevin Taylor będzie musiał zadecydować czy ważniejsze dla niego okażą się kariera i niewyobrażalny wprost dobrobyt czy też moralność i rodzina. Mężczyzna stanie przed wyborem, od którego będzie zależało nie tylko jego życie.

Różnice

W książce „Adwokat diabła” znajdziemy inną opowieść, niż tą, którą znamy z filmu. Podobny jest właściwie tylko zarys samej historii. Ambitny prawnik, wygranie kontrowersyjnej sprawy, zmiana pracy i tajemnicze zdarzenia, które zaczynają towarzyszyć mu krótko po przeprowadzce do Nowego Jorku i rozpoczęciu współpracy z charyzmatycznym panem Miltonem. Neiderman czerpie z klasycznej literatury grozy, a atmosfera jaka wyłania się z kart powieści znaczniej bardziej przypomina „Dziecko Rosemary” Polańskiego, niż film Hackforda. Autor stopniowo wprowadza czytelnika w świat grozy początkowo wplatając w fabułę drobne wskazówki pozwalające odgadnąć w jaką stronę zmierza historia.

Książka jest dużo subtelniejsza od filmu, a przez to bardziej przerażająca. Nie starszą nas tu potwory, czy nawet diabeł, a ludzka natura. Zakończenie zaskakuje, ale w przeciwieństwie do filmowego finału, ściśle wynika z poprzedzających je wydarzeń. Jeszcze dobitniej podkreśla je inaczej poprowadzona relacja między Taylorem i Miltonem. Dzięki temu książkowe zakończenie jest spójne, konsekwentne, a jego wydźwięk przyprawia o gęsią skórkę. Więcej jest także symboli i nawiązań do kultury, sztuki czy Biblii i mitologii. Oprócz występującego w filmie Johna Miltona, odwołującego nas do „Raju utraconego”, mamy tu chociażby szofera Charona, który w wersji Hackforda został całkowicie pominięty czy Kaduka z końca książki. Uwagę zwracają także pogłębione względem ekranizacji opisy postaci, zwłaszcza tych z drugiego planu.

https://youtu.be/APjF_qLFuT4

Książka czy film?

Z czystym sumieniem polecam zarówno książkę, jak i film. Oba dzieła zagwarantują wam dobrą rozrywkę. Jeśli macie taką możliwość, sięgnijcie w pierwszej kolejności po wersję książkową „Adwokata diabła”. Ja niestety takiej szansy nie miałam i bardzo żałuję. Książka przypadnie do gustu zarówno fanom horrorów, jak i tym, którzy cenią dobre thrillery sądowe. W filmie potyczki rozgrywane na sali sądowej nie robią takiego wrażenia, jednak genialna rola Ala Pacino rekompensuje wiele braków obrazu. Warto jeszcze raz podkreślić, że książkowa historia nie jest w filmie dokładnie odwzorowana – dzięki temu nie ważne czy zaczniecie od filmu czy książki będziecie zaskoczeni, zwłaszcza na końcu. Jeśli jednak miałabym jednoznacznie wskazać, który „Adwokat diabła” jest według mnie lepszy zdecydowanie stawiam na powieść Neidermana.

Martyna Gancarczyk

Na zdjęciu wyróżniającym znajdują się: okładka książki „Adwokat diabła” Anderw Neidermana wydana przez wydawnictwo Vesper oraz oficjalny polski plakat filmu „Adwokat diabła” Taylora Hackforda od Warner Bros. 

Artykuł „Adwokat diabła”- książka czy film? pochodzi z serwisu Czytaj PL.

Najlepsze zapowiedzi drugiej połowy 2019 roku

Postanowiliśmy uzupełnić dla was artykuł poświęcony najbardziej wyczekiwanym książkom 2019 roku. W artykule zamieściliśmy kilkanaście najciekawszych zapowiedzi przełomu lata i jesieni. Polecamy raz na jakiś czas odświeżać ten tekst, ponieważ na bieżąco uaktualniamy go o kolejne zapowiedzi, które nie mogą ujść waszej uwadze.

Najbardziej wyczekiwane książki 2019 roku

Książka „Black Mirror”

Zazwyczaj dzielimy się z wami informacjami na temat ekranizacji książek. Rzadziej bywa, że książki powstają na podstawie filmów i seriali, bądź są nimi inspirowane. Tak jest w przypadku kultowego serialu Netflixa pt. „Black Mirror”. Na rynku ukaże się bowiem książka „Black Mirror. Czy to już się dzieje?” autorstwa Fabio Chiusiego. Jak zapowiadają wydawcy nie będzie to adaptacja serialu, a odpowiedź na niego. Chiusi w swojej książce pisze o wszechobecnej cyfryzacji, kamerach, algorytmach i powszechnej inwigilacji. Za polskie wydanie odpowiedzialne będzie Wydawnictwo Dolnośląskie. Więcej przeczytacie na portalu Granice.

Festiwal Literacki w Zakopanem

9 sierpnia rozpocznie się Zakopiański Festiwal Literacki. W ciągu czterech dni pod Tatrami odbędzie się szereg spotkań autorskich, prelekcji, warsztatów i projekcji filmowych. Wśród gości festiwalu znaleźli się między innymi Marek Bieńczyk, Sylwia Chutnik, Anna Kamińska i Magda Kicińska. 11 czerwca, podczas uroczystej gali, poznamy także laureata tegorocznej Nagrody Literackiej Zakopanego. Więcej szczegółów znajdziecie na stronie festiwalu.

Niepublikowane opowiadania Prousta

Jak donosi portal Booklips, francuscy wydawcy szykują serię wznowień dzieł Marcela Prousta. W tym roku bowiem przypada 100 rocznica przyznania mu Nagrody Goncourtów za powieść „W cieniu zakwitających dziewcząt”, drugi tom cyklu „W poszukiwaniu straconego czasu”. Oprócz reedycji jego dzieł ukaże się również zbiór, niepublikowanych do tej pory, wczesnych opowiadań pisarza. Francuska premiera „Le Mystérieux correspondant et autres nouvelles inédites” (z fr. „Tajemniczy korespondent i inne niepublikowane opowiadania”) odbędzie się w październiku. Będzie to zbiór dziewięciu tekstów, które Proust napisał wieku około dwudziestu lat. Więcej informacji znajdziecie tutaj.

Nowe zakończenie „Bastionu”

Stephen King zapowiedział, że jego najdłuższa powieść, „Bastion”, doczeka się nowego zakończenia. Amerykański pisarz wielokrotnie powtarzał, że nie jest zadowolony z tego, jak zakończył swoją książkę. W porozumieniu z twórcami serialowej adaptacji „Bastionu”, King napisał scenariusz ostatniego odcinka. Jego treść wykracza poza fabułę książki. Premiera serialu została zapowiedziana na rok 2020. Produkcja będzie składała się z dziewięciu lub dziesięciu odcinków. Więcej szczegółów znajdziecie na portalu Booklips.

Zakończono zdjęcia do „Żmijowiska”

Zakończono zdjęcia do „Żmijowiska”, serialowej adaptacji bestsellerowej książki Wojciecha Chmielarza. Zdjęcia rozpoczęły się w kwietniu. Najpierw nakręcono sceny w Warszawie, następnie plan przeniósł się do niewielkiej miejscowości Orżyny koło Mrągowa. Na potrzeby produkcji, na miejscu zbudowano wioskę agroturystyczną. Część scenografii stanowiły też odrestaurowane opuszczone domki letniskowe. W serialu występują m.in. Cezary Pazura, Tamara Arciuch, Paweł Domagała i Wojciech Zieliński. Za reżyserię odpowiedzialny jest Łukasz Palkowski, reżyser głośnego filmu „Bogowie”. Oficjalna data premiery nie jest znana. Wiadomo jednak, że serial ukaże się jeszcze w tym roku. Poniżej możecie zobaczyć kilka ujęć z planu.

Najlepsze książki ekonomiczne roku

Portal Forsal przedstawia nominacje do tegorocznej nagrody Economicus – najlepszej książki roku podejmującej temat ekonomii. Zwycięski tytuł poznamy podczas uroczystej gali, która odbędzie się 20 listopada w Krakowie w ramach konferencji Open Eyes Economy Summit.

Nominowane książki:

Heather Boushey, J. Bradford Delong, Marshall Steinbaum (Red.) „Piketty i co dalej? Plan dla ekonomii i nierówności”

Lilian Fischer, Joe Hasell (i inni) „Pomyśleć ekonomię od nowa. Przewodnik po głównych nurtach ekonomii heterodoksyjnej”

L. Randall Wray „Nowoczesna teoria monetarna (MMT). Wprowadzenie do makroekonomii suwerennych systemów monetarnych”

Klaus Schwab „Czwarta rewolucja przemysłowa”

Eric Siegel „Prognozuj, kto kliknie, kupi, skłamie lub umrze. Wprowadzenie do analityki predykcyjnej”

Chris Skinner „Cyfrowi ludzie. Nasza czwarta rewolucja”

Thomas Piketty „Do urn, obywatele!”

Barry Schwartz „Dlaczego pracujemy?”

Daniel H. Pink „Kiedy? Naukowe tajniki doskonałego wyczucia czasu”

David Coulthard „Zwycięska formuła. Przywództwo, strategia i motywacja jak w Formule 1”

Koniecznie zajrzyjcie na naszego Instagrama. Publikujemy tam ciekawe zapowiedzi i doniesienia z literackiej części internetu. Do przeczytania w przyszłym tygodniu!

Artykuł 6 sierpnia – wieczorny przegląd książkoholicznego internetu pochodzi z serwisu Czytaj PL.

„Oficer i szpieg” powalczy o Złotego Lwa w Wenecji

Jak donosi portal Booklips.pl, „Oficer i szpieg” – nowy film Romana Polańskiego, oparty na powieści Roberta Harrisa, znajdzie się w konkursie głównym Festiwalu Filmowego w Wenecji. Festiwal odbędzie się w dniach 29 sierpnia – 7 września. W ostatni dzień poznamy zwycięski film. Najnowsza produkcja polskiego reżysera przedstawiać będzie głośną sprawę Dreyfusa – oficera francuskiego wywiadu, oskarżonego o szpiegowanie na rzecz Niemiec. Podobnie, jak w książce Harrisa, głównym bohaterem filmu jest Georges Picquart – najmłodszy pułkownik w historii Francji – przekonany o niewinności Dreyfusa. O Robercie Harrisie, jego książkach i przyjaźni z Romanem Polańskim pisaliśmy tutaj.

Warner Bros. zekranizuje powieść Masłowskiej

Warner Bros. Pictures, jeden z największych producentów filmowych na świecie, wyprodukuje ekranizację powieści Doroty Masłowskiej „Inni ludzie”. Jak donosi portal Filmweb, będzie to pełnometrażowy debiut reżyserski Aleksandry Terpińskiej, znanej z reżyserii krótkometrażowego filmu „Najpiękniejsze fajerwerki ever”). Premierę filmu zapowiedziano na 2020 rok. Więcej o ekipie producenckiej przeczytacie tutaj.

Znamy nominacje do Nagrody Bookera 2019

Kapituła Nagrody Bookera, pod przewodnictwem Petera Florence’a, spośród 151 książek wybrała 13, które zostały nominowane do tegorocznej edycji Nagrody. Wśród nominowanych znalazły się książki Margaret Atwood, Salmana Rushdiego, Elif Shafak i Deborah Levy. Nominowane mogły zostać tytuły wydane w Wielkiej Brytanii od października 2018 roku do 30 września 2019. Dlatego część z nominowanych pozycji nie jest jeszcze dostępna, jak chociażby „The Testaments” Margaret Atwood.

Oto pełna lista nominowanych książek:

„The Testaments” – Margaret Atwood
„Night Boat to Tangier” – Kevin Barry
„My Sister, The Serial Killer” – Oyinkan Braithwaite
„Ducks, Newburyport” – Lucy Ellmann
„Girl, Woman, Other” – Bernardine Evaristo
„The Wall” – John Lanchester
„The Man Who Saw Everything” – Deborah Levy
„Lost Children Archive” – Valeria Luiselli
„An Orchestra of Minorities” – Chigozie Obioma
„Lanny” – Max Porter
„Quichotte” – Salman Rushdie
„10 Minutes 38 Seconds in This Strange World” – Elif Shafak
„Frankissstein” – Jeanette Winterson

Laureatkę bądź laureata poznamy 14 października. Wcześniej, 3 września, zostanie ogłoszona tzw. shortlista nominowanych. Każdy z nich otrzyma po 2,5 tysiąca funtów. Zwycięzca natomiast otrzyma 50 tysięcy funtów.

100 najlepszych książek na wakacje wg Guardiana

Jeśli nadal zastanawiacie się jakie książki warto przeczytać w wakacje, to (aż!) sto propozycji wysunął dziennik The Guardian. Podzielono je na kilka kategorii – m.in. książki laureatów prestiżowych nagród, dla dzieci, komedie, historie alternatywne czy biografie. Wśród propozycji znalazła się powieść „Milkman”, laureatki Bookera Anny Burns. Część z rekomendacji jest już dostępna w wersji polskiej językowej. The Guardian proponuje nową książkę o Trumpie Michaela Wolffa, „Becoming” Michele Obamy oraz zapowiadaną na wrzesień powieść Liane Moriarty, „Dziewięcioro nieznajomych”. Pełną listę znajdziecie tutaj.

Nasze propozycje na wakacje

Jeśli jednak szukacie książek wydanych po polsku, już spieszymy z pomocą. Na naszej stronie internetowej znajdziecie artykuły z czytelniczymi propozycjami na wakacje! Nie przegapcie tekstu Najlepsze książkowe premiery lata – wakacje 2019 oraz Lato 2019 – najlepsze książki na wakacje.

Lato 2019 – najlepsze książki na wakacje

Pięć książek dla dzieci, które musi przeczytać każdy dorosły

The Guardian prezentuje pięć książek dla dzieci, które musi przeczytać każdy dorosły. Wśród lektur obowiązkowych redakcja wymieniła serięo Misiu Paddingtonie Michaela Bonda, cykl „Mroczne materie” Philipa Pullmana, „Tam gdzie żyją dzikie stwory” Maurice Sednaka „Piotrusia Pana” J.M. Barriego oraz „Pies i jego chłopiec” Evy Ibbotson. Wyboru dokonała uznana autorka książek dla dzieci Katherine Rundell. Pełny artykuł znajdziecie tutaj.

Markus Zusak odwiedzi Polskę

Jak donosi portal Booklips.pl, autor bestsellerowej „Złodziejki książek” odwiedzi Polskę! Powodem wizyty będzie promocja jego najnowszej książki „Gliniany most”. Książka ukazała się w naszym kraju w maju tego roku, nakładem wydawnictwa Nasza Księgarnia. Jest to powieść o pięciu braciach Dunbar, który dzielą ze sobą dom. Panuje w nim totalny chaos, bowiem nie sprawuje nad nim opieki żaden dorosły. Pewnego dnia odwiedza ich ojciec, który kilka lat wcześniej porzucił ich, gdy zmarła matka chłopców. Najście ojca rozpoczyna serię tajemniczych zdarzeń.

Niestety, podczas wizyty w Polsce Markus Zusak spotka się z czytelnikami tylko raz. Spotkanie autorskie odbędzie się 2 października o godz. 18:00 w Centrum Premier w siedzibie Agory przy ul. Czerskiej 8/10 w Warszawie. Dobra wiadomość jest taka, że na wydarzenie można zdobyć bezpłatną wejściówkę. Wszystkie szczegóły, jak ją zdobyć, znajdziecie tutaj.

Przyznano komiksowe Oscary

Tradycyjnie, podczas corocznego konwentu Comic-Con w San Diego przyznano Nagrody Eisnera, nazywane komiksowymi Oscarami. W tym roku najwięcej statuetek zdobył Tom King, który otrzymał cztery nagrody (nominowany był w pięciu kategoriach). Łącznie nagrody przyznano w 31 kategoriach. Pełną listę zwycięzców znajdziecie na portalu Booklips.pl.

Kawiarnia Literacka na OFF Festivalu

Tymczasem pakujemy się i powoli zmierzamy na OFF Festival, podczas którego w Kawiarni Literackiej odbędzie się kilka arcyciekawych spotkań autorskich i dyskusji. Kuratorka Kawiarni, Sylwia Chutnik, przygotowała program, którego hasłem przewodnim jest pytanie “dlaczego?”. Pełny program znajdziecie na naszej stronie internetowej – tutaj.

Kawiarnia Literacka zadaje pytania na OFF Festival

Wrócimy do was już w przyszłym tygodniu, z kolejnym przeglądem książkoholicznego internetu.

Artykuł 30 lipca – poranny przegląd książkoholicznego internetu pochodzi z serwisu Czytaj PL.

„Stranger Things” to amerykański serial stworzony przez braci Matta i Rossa Dufferów dla platformy Netflix. Twórcy serialu są również jego reżyserami i scenarzystami. Produkcja określana jest najczęściej jako sciencie-fiction z elementami horroru. Akcja „Stranger Things” rozgrywa się w latach 80. w amerykańskim stanie Indiana. Czas akcji nie jest przypadkowy – cały serial, zarówno formą, jak i treścią, nawiązuje do kultury popularnej tamtego okresu, czerpiąc garściami z twórczości Stevena Spielberga, Stephena Kinga, Johna Carpentera, Ridleya Scotta, George’a Lucasa i innych gigantów tamtych lat.

Netflixową produkcję można określić jako arcyciekawą nostalgiczną laurkę, wystawioną przez twórców latom 80-tym w Stanach Zjednoczonych. Co więcej, owa laurka genialnie sprawdza się jako osobne dzieło, które zachwyca nie tylko ludzi pamiętających tamte czasy, ale także nowych, młodych widzów (przynajmniej jeśli chodzi o świetny sezon 1, w kolejnym potencjał nie został w pełni wykorzystany). Serial jest często, niesłusznie, porównywany z niemieckim „Dark”, również od Netflixa. O serialu „Dark” przeczytacie więcej TUTAJ.

Światowa premiera produkcji miała miejsce trzy lata temu, 15 lipca 2016 roku. Serial z miejsca został dobrze przyjęty przez krytyków, którzy zachwycali się przede wszystkim niezwykle dopracowaną stylizacją serialu, a także klimatem, reżyserią czy aktorstwem. Nieobojętne dla nich były również liczne nawiązania do klasyków z lat 80, których odczytywanie sprawia widzowi, zaznajomionemu z ówczesnymi filmami, wiele radości.

O czym jest sam serial? Wszystko zaczyna się od zaginięcia dwunastoletniego Willa Byersa, który w tajemniczych okolicznościach „wyparowywuje” z Hawkins. Nikt nie wie co stało się z chłopcem. Miejscowy komendant policji rozpoczyna śledztwo. Zaraz potem w miasteczku pojawia się dziwna dziewczynka o nadprzyrodzonych umiejętnościach, która zdaje się wiedzieć, gdzie jest Will.

Uniwersum „Stranger Things”

Serial okazał się wielkim hitem i wciąż jest, mimo gorszego drugiego sezonu, niesłabnącym fenomenem. Uniwersum powiększa się – w jego obrębie powstają książki, komiksy i gry. Jedną z nich jest powieść „Stranger Things. Mroczne umysły” będąca pierwszym tytułem poszerzającym wiedzę o serialu. Opowiada o wydarzeniach jakie miały miejsce jakiś czas przed zniknięciem Willa. Ambitna i młoda Terry Ives (!) prowadzi spokojne życie w małym miasteczku w stanie Indiana. Kiedy dowiaduje się o rządowym eksperymencie MKUltra postanawia wziąć w nim udział. Nie wie jeszcze, że ta decyzja zmieni całe jej życie.

Kolejną książką z tego uniwersum jest „Stranger Things. Ciemność nad miastem” Adama Christophera, która miała swoją premierę 3 lipca. Szeryf Hopper i Jedenastka spędzają pierwsze wspólne święta. Dla adoptowanej córki jest to świetna okazja do wyciągnięcia kilku informacji o przeszłości Hopper – dlaczego mężczyzna wiele lat temu wyjechał z miasteczka? Co znaczy „Wietnam” i dlaczego szeryf nigdy nie opowiada o Nowym Jorku?

Niedługo ukaże się powieść „Wszyscy mówią na mnie Max. Stranger Things” Brenny Yovanoff poświęcona tytułowej Max, którą poznaliśmy w drugim sezonie.

Poza książkami powstał także komiks „Stranger Things. Po drugiej stronie”. Za jego powstanie odpowiedzialni są Jody Houser, Stefano Martino, Keith Champagne, Lauren Affe i Nate Piekos. Komiks idealnie oddaje mroczny, horrorowy klimat netfliksowej produkcji. Uzupełnia on fabułę pierwszego sezonu i pozwala zobaczyć to, czego nie pokazano na ekranie. Dowiemy się przede wszystkim co działo się z Willem w „odwróconym świecie”.

Na marginesie, oprócz książek czy komiksów dostępne są również dwie gry z tego uniwersum. Pierwsza z nich to „Stranger Things: The Game”, darmowa, utrzymana w retro grafice, pikselowa gra przygodowa promująca serial. Zaczyna się w 1984 roku, wcielamy się w niej początkowo w postać Hoppera, który stara się odnaleźć zaginione dzieci. Zagracie w nią na urządzeniach mobilnych (iOS oraz Android).

Z okazji premiery 3 sezonu pojawiła się także druga gra, „Stranger Things 3: The Game”. Jej premierę ogłoszono na gali rozdania nagród Game Awards 2018 – grę zaprezentowali sami twórcy serialu. Jest to przygodówka akcji graficznie odwzorowująca 16-bitowe produkcje.

Lista książek wartych przeczytania po obejrzeniu serialu „Stranger Things”

Jeśli jednak wszystkie dostępne sezony „Stranger Things” już za wami, przeczytaliście też książki i komiks oraz przeszliście obie gry i nadal nie chcecie rozstawać się z ekipą z Hawkins mamy dla was kilkanaście książkowych propozycji, które swoim klimatem przypominają produkcję Netflixa.

To, Stephen King

To jedna z najgrubszych i najlepszych książek mistrza grozy. Opowiada o paczce dzieciaków, które muszą połączyć siły, aby pokonać tajemnicze zło nawiedzające ich miasteczko. Brzmi znajomo? „To” jest powieścią, która klimatem niezwykle przypomina „Stranger Things”. Sami bracia Duffer w wywiadach przytaczali właśnie tę powieść jako jedną ze swoich inspiracji.

Letnia noc, Dan Simmons

„Letnia noc” Dana Simmonsa to kolejna powieść, która była inspiracją dla twórców „Stranger Things”. Tobardzo dobry horrornawiązujący do klasyki gatunku. Lato 1960 roku, potężne gmaszysko Old Central School górujące nad małym miasteczkiem w Illinois. Ostatni dzień roku szkolnego jest także ostatnim dniem życia budynku, który ma zostać zburzony. W Elm Haven zaczyna dochodzić do zaginięć dzieci, zło zaczyna nawiedzać miasteczko. Grupa dzieciaków odkrywa tajemnicę związaną z Old Central – tylko oni mogą pokonać złowrogą siłę.

Interludium Odda, Dean Koontz

Dean Koontz to, obok Stephena Kinga i Grahama Mastertona, jeden z czołowych twórców horrorów. W powieści „Interludium Odda” pierwsze skrzypce gra położony na wyludnionym odcinku wybrzeża Pacyfiku, urokliwy hotel Harmony Corner. Zmęczeni podróżą goście znajdą w nim wszystko, czego potrzebują – przytulną knajpkę, stację paliw i domki do wynajęcia. Pewnego dnia trafia tam obdarzony niezwykłymi mocami nastolatek Odd Thomas, który odkrywa, że w tym istnym raju na ziemi dzieje się coś więcej, niż pozornie może się wydawać.

Ciało, Stephen King (opowiadanie z tomu „Cztery pory roku”)

„Ciało” to jedno z czterech opowiadań z tomu „Cztery pory roku” Stephena Kinga. Poświęcone jest czwórce nastoletnich przyjaciół, którzy wyruszają w wędrówkę aby, po raz pierwszy w życiu, zobaczyć na własne oczy zwłoki. Podróż okaże się sprawdzianem ich relacji, a także wprowadzeniem w trudny okres dojrzewania. To zdecydowanie najlepsze opowiadanie jakie wyszło spod pióra Kinga. Polecamy również doskonałą adaptację opowiadania „Stań przy mnie”.

Książę Mgły, Carlos Ruiz Zafón

Carlos Ruiz Zafón jest kojarzony przede wszystkim z bestsellerowym „Cieniem wiatru”. My jednak w kontekście „Stranger Things” proponujemy „Księcia Mgły”, debiut autora, otwierający „Trylogię mgły”. Jest tu groza, tajemnica, pierwsza miłość, okrucieństwo i wielka przygoda. Nastoletni Max wraz z rodziną przeprowadza się do domu, który w przeszłości należał do rodziny Fleishmanów. Ich mały synek Jacob utonął przed laty w morzu. Zaraz po przeprowadzce w posiadłości zaczynają dziać się dziwne rzeczy. Kiedy dzieci dowiadują się o istnieniu tajemniczego Księcia Mgły okazuje się, że mroczna miejscowa legenda może być prawdą.

Podpalaczka, Stephen King

„Podpalaczka” to kolejna pozycja Stephena Kinga jaka znalazła się na naszej liście. Tym razem ze względu na wyraźną analogię między Jedenastką, a główną bohaterką powieści mistrza grozy, Charlie. Mała Charlie McGee wraz z tatą muszą uciekać przed agentami rządu, którzy chcą wykorzystać paranormalne zdolności dziewczynki do swoich celów. Charlie boi się ludzi, którzy starają się ją wytropić i boi się również swoich zdolności. Nie cofnie się jednak przed niczym, aby ocalić bliskich.

Pandora, Mike Carey

„Pandora” to kolejna pozycja na liście, której bohaterką jest mała dziewczyna o wielkiej mocy. Melanie ma dziesięć lat i dokąd tylko sięga pamięcią mieszka w celi bez okien. Codziennie uzbrojeni żołnierze przywiązują ją do wózka i zabierają na lekcje nie zamieniając z nią ani jednego słowa. Wydają się bać tego, że mogłaby ich zjeść. Podczas chwil samotności Melanii wyobraża sobie, że jest tak samo niezwykła i odważna jak znana z mitów Pandora. Chciałaby móc obronić ukochanych, a także samą siebie.

Siedem minut po północy, Ness Patrick

„Siedem minut po północy” jest niezwykłą opowieścią o miłości, stracie, stawianiu czoła prawdzie, a także o potworach, które gdy goszczą w ludzkim życiu, potrafią zmienić je na zawsze. Trzynastoletni Conor budzi się i widzi za swoim oknem potwora. Jest to jednak inny potwór niż chłopiec się spodziewał – myślał, że nawiedzi go stwór z dręczącego go koszmaru, nawiedzający go od chwili, gdy jego matka rozpoczęła leczenie. Potwór zza okna jest inny, stary, dziki i zdecydowanie chce czegoś od chłopca. Tylko czego? „Siedem minut po północy” to, momentami, trudna i bardzo ważna historia, poruszająca takie tematy, jak strata i potwory – realne, a także te z wyobraźni.

W górach szaleństwa i inne opowieści, H.P. Lovecraft

Niesamowite potwory rodem z najgorszych koszmarów, inne światy, ciągłe uczucie dziwności i strach znajdziemy zarówno w „Stranger Things” jak i u H.P. Lovecrafta, ojca horroru. Jego utworami inspirowali się Clive Barker, Graham Masterton i oczywiście Stephen King. Lektura jego opowiadań początkowo wydaje się być trudna, jednak polecamy się nie zniechęcać. Jeśli chcecie rozpocząć czytelniczą podróż do świata Lovecrafta, ale nie wiecie od czego zacząć podpowiadamy jak to zrobić.

Magiczne lata, Robert McCammon

Robert McCammon napisał powieść o utracie niewinności, będącą pełną sentymentu wycieczką do lat 60. i małego miasteczka położonego w Alabamie. Nastolatek i jego tata są światkami zatopienia samochodu ze zmasakrowanymi ludzkimi zwłokami w środku. Policja szybko i zdecydowanie zamyka sprawę, jednak dwunastolatek za wszelką cenę chce dowiedzieć się, kto z mieszkańców miasteczka mógł popełnić taką zbrodnię. W rozwikłaniu zagadki pomaga mu kobieta, którą miejscowi uznają za czarownicę.

HEX, Thomas Olde-Heuvelt

„HEX” jest nowoczesnym horrorem z małym, hermetycznym miasteczkiem i mroczną tajemnicą w rolach głównych. Grupa nastoletnich chłopców ma dosyć życia w zamkniętej społeczności, ciągłego przestrzegania zasad i strzeżenia ciążącej im tajemnicy. Chłopcy postanawiają przeciwstawić się panującym w Black Spring regułom wywołując tym samym serię tragicznych zdarzeń. Ta pozycja jest dużo mroczniejsza i bardziej brutalna niż serial Netflixa.

Brom, Unka Odya

Jeśli preferujecie komiksy i „Stranger Things. Po drugiej stronie” skradło wasze serca koniecznie sięgnijcie po „Broma”. Akcja rozgrywa się na Pomorzu, główny bohater, tytułowy Brom, zostaje wysłany do rodziny w Kartuzach, o której wcześniej nie słyszał. Poznaje tam Marysię, która pokaże mu, że otaczający go świat pełen jest dziwnych, przerażających stworzeń, o których istnieniu nie miał dotychczas pojęcia.

Znajdziecie oczywiście dużo więcej książek przypominających klimatem „Stranger Things”, szczególnie w dorobku Stephena Kinga. My wybraliśmy te, które najbardziej przypadły nam do gustu. Możemy spodziewać się także na rynku dalszego „wysypu” książek rozwijających serialowe uniwersum, przynajmniej dopóki serial utrzyma swoją popularność. „Stranger Things” najprawdopodobniej zamknie się w 4 bądź 5 sezonach, gdyż ponoć na tyle bracia Duffer rozpisali swoją historię.

Martyna Gancarczyk

Zdjęcie wyróżniające: autor: Lowtrucks, licencja: licencja: Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International, źródło: Wikipedia.org. 

Artykuł „Stranger Things” – co czytać po obejrzeniu serialu pochodzi z serwisu Czytaj PL.