Najważniejsze polskie nagrody literackie 2019 roku – przegląd

w dziale Archiwum/Ciekawostki/Recenzje/TOP Książek by

Nagrody stanowią bardzo ważny element życia literackiego. Dają szansę pisarzom na rozwinięcie skrzydeł, zwiększenie popularności i ilości sprzedawanych książek. Nagrody literackie, dzięki towarzyszącym im gratyfikacjom finansowym, pozwalają też autorom na skupienie się tylko i wyłącznie na pisaniu.

Nagrody potrafią przynieść rozgłos, ale zdarza się też, że stają się blokadą w karierze, której wielu pisarzy nie potrafiło złamać. Wreszcie wyróżnienia mogą stanowić swego rodzaju hołd, formalność potwierdzającą klasę pisarza. 

W tym roku zostaną przyznane dwie Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, w związku z zeszłorocznymi kontrowersjami zżerającymi Akademię Szwedzką. Czy wśród laureatów znajdzie się polski pisarz albo pisarka? Na to pytanie odpowiedź otrzymamy w październiku. Większość nagród literackich przyznawana jest na jesień. Wyróżnienia towarzyszą festiwalom literackim oraz targom książki. Mimo to kilka nagród już zostało przyznanych, dlatego warto śledzić ten artykuł, który będziemy uzupełniać o kolejne warte uwagi polskie nagrody literackie. Oto zestawienie najważniejszych – najbardziej prestiżowych oraz gatunkowych, nagród literackich w Polsce 2019 roku.

Nagrody literackie przyznane do tej pory:

Paszport Polityki

Małgorzata Rejmer „Błoto słodsze niż miód”

Znajdź książkę lub ebooka na Woblink.com

„Błoto słodsze niż miód” Małgorzaty Rejmer to docenion Paszportem „Polityki” reportaż o komunistycznym reżimie panującym w drugiej połowie XX wieku w Albanii. Władza Envera Hodży miała dużo silniejsze oddziaływanie na społeczeństwo niż polska wersja komunizmu. Setki tysięcy ludzi współpracowały z reżimem, który w Albanii przyjął wyjątkowo surowe oblicze. Pozycja obowiązkowa dla miłośników historii XX wieku. O tym jest opowieść Małgorzaty Rejmer. Książka „Błoto słodsze niż miód” została także nominowana do Nagrody Literackiej Nike.


Nagroda Literacka Gdynia

ESEISTYKA: Olga Drenda za „Wyroby”

Wyroby
Znajdź książkę lub ebooka na Woblink.com

Olga Drenda, autorka doskonale przyjętej „Duchologii polskiej” wraca z książką o przydomowych ozdobach stworzonych z betonu, starych opon i odpadów, kiczowatych posągach, galanterii religijnej – o ozdobach, które dla jednych są piękne, a dla innych stanowią słownikowy przykład bezguścia i kiczu. Jest to książka na temat estetyki, sentymentalizmu i gustu.

POEZJA: Małgorzata Lebda za „Sny uckermärkerów” 

„Sny uckermärkerów” to piąty tom wierszy Małgorzaty Lebdy. Na tomik składa się 35 wierszy, w których dominuje groza. Jest to groza na wskroś fizyczna – groza dorastania i obcowania ze śmiercią, ale także (może nawet przede wszystkim) groza codziennego wiejskiego życia. Jest ona wpisana w cykle przyrody i zaskakująco naturalna. – Mariusz Grzebalski

PROZA: Zyta Rudzka za powieść „Krótka wymiana ognia”

Krótka wymiana ognia
Kup książkę na Woblink.com

„Krótka wymiana ognia” to przepełniona ironią opowieść starzejącej się kobiety. Jej ciało odmówiło posłuszeństwa i zestarzało się. W tej ponurej myśli towarzyszy jej jednak poczucie humoru i wiara w hasło – „Kiedy jest smutno, to niech będzie chociaż wesoło”.

PRZEKŁAD NA JĘZYK POLSKI:
Bogusława Sochańska, autorka oryginału Inger Christensen, „Alfabet”

Inger Christensen uznawana jest jedną z najwybitniejszych współczesnych poetek, przedstawicielek postmodernizmu w literaturze i jedną z najważniejszych duńskich pisarek. Nobla się nie doczekała, zmarła 10 lat temu. Do najważniejszej nagrody literackiej na świecie była jednak nominowana i wielokrotnie wymieniana wśród potencjalnych laureatów. „Alfabet”, w pięknym przekładzie Bogusławy Sochańskiej, ukazał się w Polsce nakładem krakowskiego wydawnictwa Lokator.


Nagroda im. Zajdla

Powieść: Robert M. Wegner za „Każde martwe marzenie”.

„Każde martwe marzenie” to piąta książka Roberta M. Wegnera, której akcja rozgrywa się w świecie „Opowieści z meekhańskiego pogranicza”. Konflikty w Meekhanie się zaostrzają, wydaje się, że nikomu nie uda się powstrzymać  płomienia, który ogarnia Imperium.

Opowiadanie: Marta Kisiel za tekst „Pierwsze słowo”

Akcja opowiadań Marty Kisiel rozgrywa się w różnych czasach i miejscach – w zamtuzie, biurze komisji przyznającej Certyfikat Międzynarodowej Jakości Fantastycznej oraz carskim zamku. Wszystkie łączy poczucie humoru i duża dawka grozy.


Nagroda Wielkiego Kalibru

Robert Małecki – „Skaza”

Skaza
Kup ebooka lub książkę na Woblinku

„Skaza” to pierwszy tom nowej serii kryminalnej Roberta Małeckiego z komisarzem Bernardem Grossem w roli głównej. Komisarz Gross podejmuje się rozwiązania sprawy śmierci dwóch osób – wyłowionego z jeziora nastolatka oraz bezdomnego mężczyzny. Oba zdarzenia łączy tylko to, że wydarzyły się w czasie mroźnej nocy. Żeby przełamać zmowę milczenia mieszkańców miejscowości, w której znaleziono zwłoki, Gross sięga po sprawę z przeszłości.

Nagroda publiczności: Wojciech Chmielarz za powieść „Żmijowisko”

Kup w promocji na Woblink.com

Książka przedstawia historię grupy znajomych, którzy wybierają się na wakacje do małej miejscowości, tytułowego  Żmijowiska. Podczas pobytu dochodzi do tajemniczej tragedii, znika córka jednego z małżeństw. Dziewczyna nie zostaje odnaleziona, nie ma również żadnych śladów czy poszlak w tej sprawie. Rok później ojciec zaginionej wraca do Żmijowiska, by podjąć ostatnią próbę znalezienia córki. Na podstawie książki powstał serial produkcji Canal+ Polska, który będzie miał swoją premierę jeszcze w tym roku.

 


Nagroda im. Wisławy Szymborskiej

Marta Podgórnik – „Mordercze ballady”

Mordercze ballady, polskie nagrody literackie
Kup książkę na Woblink.com

Tomik tytułowych ballad Marty Podgórnik, inspirowanych twórczością Nicka Cave’a, Toma Waitsa i Boba Dylana. Poezja Podgórnik jest bardzo osobista – jednocześnie gorzka, autorefleksyjna i zabawna, autoironiczna.


Nagroda Literacka m.st. Warszawy

Proza: Wiesław Myśliwski za „Ucho igielne”

Ucho igielne, polskie nagrody literackie
Kup na Woblink.com

„Ucho igielne” czyli przenikliwa, głęboka literatura, w której czułość wobec człowieka splata się z wymiarem symbolicznym. Określana jako poruszająca medytacja nad losem, pamięcią, intymnymi relacjami i spotkaniem młodości ze starością. (M. Gancarczyk)

Poezja: Krystyna Dąbrowska za tom „Ścieżki dźwiękowe”

Ścieżki dźwiękowe
Kup książkę na Woblinku

Literatura dziecięca: Cezary Harasimowicz za „Mirabelkę”

Kup książkę na Woblinku

Tytułowa Mirabelka, narratorka opowieści, rosła naprawdę. Przetrwała wojny, getto, czasy okupacji, Zagładę, stalinizm. Nie przetrwała jednak naszych czasów – została ścięta, by na jej miejscu stanął apartamentowiec. Książka Harasimowicza to poruszająca opowieść o ludziach Warszawa, miasta brutalnie naznaczonego historią.

Edycja warszawska: Andrzej Żor za książkę „Dom. Historia przytułku św. Franciszka Salezego”

„Warszawski twórca”: Kazimierz Orłoś


Nagroda im. Kościelskich

Aldona Kopkiewicz za tom poezji „Szczodra”


Wrocławska Nagroda Poetycka „Silesius”

Całokształt twórczości: Ewa Lipska

Książka roku: Adam Kaczanowski za książkę „Cele”

Debiut Roku: Maciej Bobula za tomik „wsie, animalia, miscellanea”


Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego

Maciej Zaremba Bielawski – „Dom z dwiema wieżami”

Dom z dwiema wieżami
Kup ebooka lub książkę na Woblinku

Książka Macieja Zaremby Bielawskiego jest próbą rekonstrukcji przemilczanej historii rodzinnej. O rodzicach, dziadkach, getcie, żydowskich korzeniach, czasach okupacji i międzywojnia. Zaremba Bielawski pisze o antysemityzmie, losach szlacheckich rodów, narodowych ideologiach i gorzkich epizodach z własnego życia i życia jego przodków.

Książka jest nominowana także do Nagrody Literackiej Nike

Literacka Nagroda Nike 

Nominacje:

  1. „Kontener”, Marek Bieńczyk, Wielka Litera
  2. „Tłumacz między innymi”, Jerzy Jarniewicz, Ossolineum
  3. „Ota Pavel. Pod powierzchnią”, Aleksander Kaczorowski, Czarne
  4. „Autoportret z martwą naturą. Ostatnie wiersze Nazara Honczara”, Aneta Kamińska, WBPiCAK
  5. „Prymityw. Epopeja narodowa”, Marcin Kołodziejczyk, Wielka Litera
  6. „Do nielicznego grona szczęśliwych”, Marcin Król, Iskry
  7. „Młyny Boże. Zapiski o Kościele i Zagładzie”, Jacek Leociak, Czarne
  8. „Czerwone listy. Esej frankistowskie o literaturze polskiej”, Adam Lipszyc, Austeria
  9. „Sen Kolumba”, Emil Marat, WAB, Warszawa
  10. „Inni ludzie”, Dorota Masłowska, Wydawnictwo Literackie
  11. „Do czasu”, Piotr Matywiecki, Wydawnictwo Literackie
  12. „Mordercze ballady”, Marta Podgórnik, Biuro Literackie
  13. „Błoto słodsze niż miód”, Małgorzata Rejmer, Czarne
  14. „Krótka wymiana ognia”, Zyta Rudzka, WAB
  15. „Turysta polski w ZSRR”, Juliusz Strachota, korporacja ha!art
  16. „Nie ma”, Mariusz Szczygieł, Dowody na Istnienie
  17. „Pod klątwą. Społeczny portret pogromu kieleckiego”, Joanna Tokarska-Bakir, Czarna Owca
  18. „Królestwo” Szczepan Twardoch , Wydawnictwo Literackie
  19. „Hirszfeldowie. Zrozumieć krew”, Urszula Glensk, Universitas
  20. „Gramatyka bieli. Antropologia doświadczeń granicznych”, Dariusz Czaja, Pasaże

Laureata bądź laureatkę poznamy podczas uroczystej gali. Dokładna data jeszcze nie jest znana. W ciągu najbliższych kilku tygodni poznamy 7 finalistów.


Nagroda Literacka im. Gombrowicza

Nominacje:

Olga Hund za „Psy ras drobnych”
Katarzyna Pochmara-Balcer za „Lekcje kwitnienia”
Jakub Tabaczka za „Czytajcie, co jest Wam pisane”
Anna Wiśniewska-Grabarczyk za „Porzeczkowego Josefa”
Łukasza Zawadę za „Fragmenty dziennika SI”


Nagroda Literacka Europy Środkowej „Angelus”:

Nominacje: tutaj


Nagroda Conrada


Nagroda Newsweeka im. Torańskiej

Laureata bądź laureatkę poznamy w październiku.

 


Pióro Fredry

Laureata poznamy w czasie Targów Dobrych Książek we Wrocławiu.


Nagroda Literacka im. Juliana Tuwima


Portal Czytaj PL w swoim założeniu promuje polską literaturę. Co roku przedstawiamy nagrody literackie – książki laureatów oraz nominowanych. Póki jeszcze nie poznaliśmy wszystkich tegorocznych zwycięzców, zapraszamy do zapoznania się z poprzednimi artykułami – oto polskie nagrody literackie przyznane w 2017 i 2018 roku.

Zebrał i opracował Jakub Krasny