Jak wymawiać nazwiska obcojęzycznych pisarzy?

w dziale Archiwum/Czytelnik XXI wieku/Jak czytać?/To nas grzeje by

Często śmiejemy się z obcokrajowców, którzy mają problem z wypowiadaniem polskich nazwisk. Ale czy my sami prawidłowo wymawiamy imiona i nazwiska zagranicznych twórców?

Jeśli zwykły obywatel innego kraju ma problem z wypowiedzeniem polskiego nazwiska, wyśmiewanie go jest niegrzeczne. Chyba że dotyczy takiej sytuacji:

Natomiast jeśli nazwisko kaleczy dziennikarz, redaktor, lektor, wydawca czy doświadczony bloger – mamy pełne prawo wyrazić naszą dezaprobatę. Kiedy porusza się temat jakiejś osoby, wypada przynajmniej postarać się wymówić jego nazwisko prawidłowo.

Nieraz członkowie naszej redakcji byli świadkami, gdy błędnie wypowiadano nazwiska znanych pisarzy nie tylko omawiając ich dzieła, ale nawet przeprowadzając z nimi wywiad. Sprawa jest o tyle bardziej drażliwa, że w wielu krajach nazwisko jest niezwykle ważnym elementem tożsamości człowieka, a kaleczenie jego wymowy uważa się za wielkie faux pas.

Kup na Woblink.com

Szczególnie podziwiam cierpliwość Camilli Läckberg, której nazwisko jest w Polsce kaleczone przy każdej okazji. Pierwotnie chciałem tu zamieścić kompilację nagrań dziennikarzy, lektorów, blogerów, którzy nie umieją prawidłowo wymówić nazwiska tej słynnej szwedzkiej pisarki kryminałów, ale stwierdziłem, że nie chcę nikogo publicznie ośmieszać. Zamiast tego sami włączcie losowo wybrany polski materiał o niej – na 90% znajdziecie kogoś, kto wykazuje się wyraźną niekompetencją językową…

Wiemy, że wymowa zagranicznych nazwisk nie jest łatwa, ale w dobie powszechnego dostępu do Internetu, Wikipedii, Google Translate (z syntezatorem mowy) nieznajomość języka obcego jest słabym usprawiedliwieniem.

Żeby uchronić Was przed sytuacjami, gdy nie będziecie wiedzieć, jak wymówić nazwisko zagranicznego pisarza, przygotowaliśmy dla Was nagrania, które uchronią Was przed tą niezręczną sytuacją. I pozwolą wypaść lepiej niż niejeden dziennikarz, lektor czy redaktor.

Camilla Läckberg

Stieg Larsson

Jo Nesbø

Michel Houellebecq

Simone de Beauvoir

Albert Camus

Roland Barthes

Georges Bataille

Guillaume Musso

Stendhal

Pierre Corneille

Guy de Maupassant

Antoine de Saint-Exupery

Victor Hugo

Charles Pierre Baudelaire

Alexandre Dumas

Jules Verne

Maurice Druon

Marcel Proust

François Rabelais

Virginie Despentes

Joseph Bédier

Honoré de Balzac

Voltaire

René Goscinny

Jean-Jacques Sempé

Denis Diderot

Éric-Emmanuel Schmitt

Gustave Flaubert

Mario Vargas Llosa

Gabriel García Márquez

Carlos Ruiz Zafón

Matilde Asensi

Carla Montero

Miguel de Cervantes

Arturo Pérez-Reverte

Manel Loureiro

Luis Montero

Javier Marías

María Dueñas

Jeśli na liście nie ma nazwiska pisarza, którego wymowa sprawia Wam trudność, napiszcie nam o tym w komentarzu. Jeśli uważacie, że któreś nazwisko zostało przez nas źle przeczytane, także piszcie – postaramy się poprawić nagranie.

Mikołaj Kołyszko

Aleksandra Plewa

O autorach i lektorach amatorach

Aleksandra Plewa

Z wykształcenia: Filolog romański oraz manager kultury

Zawodowo: Social Media Ninja w Woblink.com, Media Manager w Krakowskiej Scenie Muzycznej

Prywatnie: Właścicielka kotki, miłośniczka Japonii, „Gwiezdnych Wojen” oraz łyżwiarstwa figurowego

Cel życiowy: Spróbować tylu nowych rzeczy, ile tylko się da

Motto życiowe: „Szkoda życia na sen, chyba, że trzeba wstać wcześnie rano”, a także „Można żyć bez kawy, ale co to za życie”.

 

Mikołaj Kołyszko

Brand manager Woblink.com i red. nacz. portalu CzytajPL.pl. Były red. nacz. magazynu internetowego Masz Wybór.

Z wykształcenia: magister religioznawstwa.

Z zamiłowania: dziennikarz obywatelski, pisarz.

Wyróżniony tytułem Dziennikarza Obywatelskiego 2013 Roku (kategoria „Recenzja”).

Autor książek: Groza jest święta, Tajemne Oblicze Świata, Tajemne Oblicze Świata II. Piekielny Szyfr i Wegetarianizm bez tajemnic.

  • Mariola

    Błagam, niech mnie ktoś uświadomi jak wymawiać Lewis Perdue! Nie wiedzą tego panie bibliotekarki, nie wiedzą sprzedawcy w księgarniach, a ja czuję się idiotycznie, kiedy chcę polecić komuś świetne książki tego pana i nie wiem jak poprawnie podać jego nazwisko

    • Z tego co wiem to „Luis Perdu” (z miękkim „r” i akcentem na ostatnią sylabę). Perdue chyba nie jest angielskim nazwiskiem, ale sam sam Lewis Perdue jest Amerykaninem, a oni tak czytają wspomniane nazwisko 🙂

  • Marcin Romanowski

    John Maxwell Coetzee. Słyszałem bodaj kilkanaście wersji wymowy nazwiska południowoafrykańskiego noblisty.

    • Problem zapewne wiąże się z tym, że niektórzy to holenderskie nazwisko próbują czytać jakby było angielskie 🙂

      Powinno to brzmieć mniej więcej „Dżon Meksłol Kutsej”.

      Tu autor sam wymawia swoje nazwisko

  • Gosia Pitera

    Jaume Cabre… 🤔

    • To z kolei katalońskie personalia. „Jaume Cabré” powinno się czytać jako „Dżaume Kabre” (w nazwisku z akcentem na „e”).

      • Dorota Kortas

        Na spotkaniu z Cabre w czasie festiwalu Conrada poproszono pisarza o przedstawienie się. Zabrzmiało to tak: „Ziam Kabre” 🙂

        • W takim razie nie chce się mądrzyć. Syntezator mowy katalońskiej podpowiada mi, że „J” w tym imieniu czyta się jako coś pomiędzy „Dż” a „Dź” i wypowiada się „e” na końcu. Ale mogę się mylić (jeśli tak, to w dobrym towarzystwie, bo oprócz syntezatora jego imię jako Dżaume/Dziaume wymawiają jego rodacy). Niemniej, najlepszym źródłem jest sam pisarz i jeśli on powiedział, że jego imię wymawia się tak, jak piszesz, to masz rację 🙂

          • Bo w kastylijskim (i podejrzewam, że w katalońskim też) „j” można wypowiedzieć na kilka różnych sposobów (zależy od regionu, z którego pochodzi akcent), jako „dź” i jako „ź”.

          • Dzięki za informację! To by rzeczywiście wiele tłumaczyło 🙂

  • mandaris

    Mam wątpliwość co do imienia pana Musso. Wydaje mi się, że Guillaume czyta się przez g („gijom”), nie przez ż 😉

    • Dzięki za komentarz! Konsultujemy to z filolog i jeśli masz rację, poprawimy ten plik 🙂

    • Masz rację! Na razie ten plik usuniemy, dogramy go ASAP i wrzucimy ponownie na stronę. Dziękujemy za czujność!

    • Poprawiliśmy na szybko, używając dyktafonu. Nie jest idealnie, ale w czwartek poprawimy na lepszym mikrofonie i będzie już tak jak być powinno. Jeszcze raz dzięki 🙂

  • Andrzej Gąsiorowski

    A jak się wymawia nazwisko autorki „Wróżby”, Agnety Pleijel?

  • pani starsza

    Jak wymiawiać nazwisko Ursula Le Guin?

  • Seadog

    Hm. A dałoby się te wszystkie wymowy wrzucić do jakiegoś programu (albo napisać dedykowany… marzy mi się…) – tak, by zainstalować go sobie na komputerze, a potem aktualizować? Cudna byłaby taka baza z setkami nazwisk znanych ludzi (w tym, oczywiście, pisarzy!

  • Elżbieta Zawalska

    Jak sie wymawia nazwisko profesora PHilipa Zimbardo?

    • Niektórzy Amerykanie wymawiają jego nazwisko jak „Simbardo” z akcentem na „o”, a ponieważ prof. jest Amerykaninem, to się do takiej wymowy przyzwyczaił. Niemniej ludzie z całego świata (i bardziej świadomi z USA) wymawiają je po prostu „Zimbardo” (z akcentem na pierwszą sylabę), bo to nazwisko włoskie i ta forma jest bardziej poprawna. Innymi słowy: tak jak się czyta 🙂

wróć na górę