Igor Grycowski ma chyba wszystko, czego może zapragnąć młody człowiek wywodzący się z małej miejscowości na Podlasiu. Ma pieniądze, stanowisko teatralnego reżysera, wpływowych znajomych, piękne mieszkanie i drogi samochód. Jednak jakby czegoś byłoby mu brak. Kiedy mu psuje się samochód w zapadłej wiosce, spotyka starą kobietę, która zaprasza go na świeże mleko i opowiada historię swojego życia. Sońka wie, że to jej ostatnie chwile życia i że musi opowiedzieć o sobie, zanim będzie za późno. Mówi o wojnie, wielkiej miłości, tragedii, namiętnościach i o tym, co ważne. Nie tylko dla niej, ale i dla Igora.

„Odwrócił się z niespodziewanie i z gwałtownością, krowę niemal płosząc, choć ta do płochliwych się nie zaliczała, i spojrzał w twarz Sonii. I aż oniemiał, a wargi, ta górna i bardziej okazała dolna, ułożyły się w <>, twarz Sonii bowiem to jest twarz naprawdę, takich twarzy życie już nie lepi, takich twarzy się nie widuje. Bo twarz Sonii zstąpiła z ikony: brązowa, czerstwa, popękana, bez znaczenia i kłamstwa, ale też mocna, z jaśniejszymi liniami zmarszczek, a zmarszczek ma chyba pierdylion, mieliby chirurdzy plastyczni zajęcie: polerowanie, naciąganie, przycinanie, wystarczałoby im niepotrzebnej skóry na przynajmniej trzy nowe twarze. Bo twarz Sonii to twarz po prostu: widać, że coś przeżyła, widać, że coś marzyła, nade wszystko ta twarz służy do tego, do czego ją Haspodź powołał: do słuchania, patrzenia, jedzenia, do mycia, całowania, wąchania, do czkania, płakania, siąkania”*.

„Sońka” Ignacego Karpowicza to powieść, która nie jest obszerna pod względem ilości stron, ale zawiera tak duży ładunek emocjonalny, że pozostanie w mojej pamięci na długo. Z jednej strony mamy bohatera, który nie budzi zbyt wielkiej sympatii, a z drugiej starą kobietę, która mimo prostoty wypowiedzi wzbudza w czytelniku wiele pozytywnych odczuć. Gdy przez zrządzenie losu stają naprzeciw siebie, stają się sobie potrzebni. Sońka potrzebuje Igora, aby przed śmiercią wysłuchał jej historii, a Igor potrzebuje Sońki, żeby wrócić do swoich korzeni oraz zrozumieć swoją przeszłość i siebie.

Ignacy Karpowicz pisze pięknie, wręcz poetycko o rzeczach brutalnych, o rzeczach pięknych, o rzeczach zwykłych i o rzeczach magicznych. Dosłownie maluje słowem historię z II wojny światowej. Historię, jakich pewnie wiele, ale która jednocześnie jest wyjątkowa i unikatowa, bo dotyczy odczuć oraz osobistych doświadczeń konkretnej kobiety. Nie jest to opowieść oparta na faktach, ale mogłaby taką być. Czytelnik nie odczuje w niej sztuczności ani fałszu.

Zarówno za zaletę, jak i wadę uznaję brak tłumaczenia w przypadku obcojęzycznych dialogów. Zaletą jest to, że autor nadał dzięki temu zabiegowi swojej powieści autentyczności, wadą natomiast jest fakt, że nie wszystkie wypowiedzi bohaterów były zrozumiałe. O ile nie miałam problemu z niemieckimi wtrąceniami, o tyle z białoruskimi kompletnie sobie nie radziłam.

Książka skłania do refleksji nad przemijaniem życia, nad okrucieństwem losu, nad ofiarami II wojny światowej – nie tylko bohaterów z warszawskich barykad, ale także mieszkańców zapadłych wsi. Po przeczytaniu „Sońki” zadałam sobie pytania: „Ile jeszcze takich opowieści zostało niewypowiedzianych? Ilu starszych ludzi jeszcze dusi w sobie swoje życiowe historie? Czy zdążą je opowiedzieć komuś przed śmiercią?”.

Recenzja pierwotnie pojawiła się na portalu Stacja Książka

zdjęcie wyróżnione to fragment oryginalnej okładki autorstwa Przemysława Dębowskiego

Artykuł Stacja Książka: „Sońka” – Ignacy Karpowicz pochodzi z serwisu Czytaj PL.

Śmierć siedząca w barze przy stoliku obok, wyruszająca po swoje żniwo po wypiciu kilku piw; duch psa, przeszkadzającego w pracy; piękna zjawa, która wciąga mężczyzn we wzburzone fale; mężczyzna, który pewnego dnia obudził się w ciele kobiety; cień, który skłonił do morderstwa – to tylko niektórzy bohaterowie zbioru opowiadań słowackiego pisarza Marka Vardasa pt. „Uzdrowiciel”.

„W kącie pokoju siedziała śmierć i czytała gazetę. Miejscowi proponowali jej przeróżne smakołyki do jedzenia i picia, ale ona niczego nie potrzebowała, siedziała tylko tak, jak się siedzi z zaciśniętymi zębami i czeka na zemstę. Emocje wprost biły od niej, choć wydawało się, że jest obojętna na wszystko. Nikt nie potrafił powiedzieć, dlaczego śmierć brała udział w tej popijawie, ale każdy na pierwszy rzut oka wiedział, że nie przyszła tutaj ot tak, po prostu”*.

Ta zaledwie 150 stronicowa książka zawiera zbiór trzydziestu krótkich opowiadań osadzonych w Afryce. Bohaterami są tubylcy, którzy na co dzień stykają się z niecodziennymi zjawiskami. W biednych afrykańskich krajach, jak nigdzie indziej na świecie, aż kipi od magii – dawne wierzenia są nadal kultywowane, ludzie wierzą w duchy, szczególnie duchy przodków, można spotkać też szamanów i znachorów parających się ziołolecznictwem. Pełno tam zabobonów, obrzędów oraz dziwnych mikstur. Starszyzna decyduje o wielu plemiennych sprawach, bo to starsi ludzie mają największe doświadczenie i, mimo, że często są analfabetami, mają mądrość, której nie posiedli jeszcze młodzi.

Vardas w „Uzdrowicielu” pięknie opisuje krótkie historie, bawiąc się realizmem magicznym. Wiele z nich mówi o śmierci pod różnymi postaciami, ale ta śmierć nie jest smutna, tragiczna, a raczej traktowana jak coś nieuniknionego, z czym Afrykańczycy są obyci. Można ją spotkać na każdym kroku pod różnymi postaciami, dosłownie tuż za rogiem. Z jednej strony jest to przerażające, a z drugiej fascynujące i takie prawdziwe.

Opowiadania Vardasa są oparte o wspólny, afrykański i mistyczny motyw, ale nie łączą się w całość, w każdym z nich spotykamy innych bohaterów oraz inne wydarzenia. Są zbyt krótkie (objętości 2-3 stron), aby czytelnik mógł się przywiązać do którejkolwiek postaci, ale pozostają w pamięci. Najbardziej podobały mi się opowiadania:  „Rzeka” o majakach w chorobie, które okazały się prawdą oraz „Podszeptywacz” o tym, jak rodzi się agresja za którą jest odpowiedzialny zły duch, podpowiadający człowiekowi czarne scenariusze i buntujący przeciw bliźniemu. Wszystkie teksty są mniej więcej równe, ale jedne zachwyciły mnie bardziej inne mniej. Nie jest to zbór wybitny, ale dobry i warto go przeczytać.

* Vadas M., Uzdrowiciel, Książkowe Klimaty, Wrocław 2017, s. 18.

Moja ocena: 7/10

Wpis pierwotnie opublikowany na blogu Stacja Książka.

Artykuł Stacja Książka o „Uzdrowicielu” pochodzi z serwisu Czytaj PL.

Serwis ten skradł również serca polskim książkomaniakom i blogerom książkowym. Najpopularniejsze hashtagi wśród promujących się tam czytelników z całego świata to: #book, #bookworm #instabooks, #bookporn #bookphotography #bookstore, a przede wszystkim #books. Ten ostatni, chyba najpopularniejszy znacznik został… zbanowany przez twórców Instagrama!

Dziś w dziale „zespół Wobinka poleca” „Duchowe życie zwierząt” #woblink #książka #ksiazka #book #ebook #weekend #wieczór #bookstagram #picoftheday #shelfie #wydawnictwootwarte #peterwohlleben

Post udostępniony przez Woblink (@woblink_com) 28 Maj, 2017 o 2:00 PDT

Nick Drewe, pisarz i programista, który zajmuje się studiowaniem sieci społecznościowych, opracował niedawno listę zakazanych i ograniczonych haseł na Instagramie. O ile nikogo nie powinno dziwić zablokowanie hashtagów takich jak #penis, #dick , #fucking czy #pornstar o tyle zaskakujące jest zablokowanie znacznika #books. Nie, tu nie ma literówki – anglojęzyczne słowo oznaczające książki dostało bana na Instagramie. O co chodzi?

Na łamach popularnego internetowego dziennika Huffington Post Nick Drewe wyjaśnia: „Istnieją dwa poziomy cenzury. Hasztagi mogą mieć całkowitą blokadę i Instagram nie pokazuje żadnych wyników, albo też miękką, często tymczasową cenzurę z około 30 wynikami”. I tak się rzeczywiście dzieje po wpisaniu w Instagramową wyszukiwarkę „#books”. Innymi słowy Instagram może całkowicie zakazać danego hashtagu i po jego wpisaniu nic się nie pojawia, albo w przypadku częściowego banowania nie wszystkie zdjęcia pojawią się na dane zapytanie. Co więcej, jeśli w tym samym zdjęciu użyjemy zbanowanego znacznika #books i nieocenzurowanego #book, to po wpisaniu przez użytkownika w wyszukiwarkę #book nasz obraz może się nie pokazywać na „legalne zapytanie”, bo już został „skażony” nielegalnym hashtagiem.

Dzisiaj promocja na książki naukowe (-45%!), a wśród nich „Pies też człowiek”. Niezwykła praca napisana przez najlepszych specjalistów o, jakżeby inaczej, najwierniejszym przyjacielu człowieka. Polecamy! #pies #psy #psiarze #nauka #literaturanaukowa #woblink #piesteżczłowiek #piestezczlowiek #książka #ksiazka #książki #ksiazki #ebook #ebooki #ebooks #kynologia #pregowski #pręgowski #włodarczyk #wlodarczyk

Post udostępniony przez Woblink (@woblink_com) 13 Mar, 2016 o 9:55 PDT

W praktyce wygląda to tak, że po wpisaniu słowa #books pojawia nam się 36 zdjęć, a poniżej komunikat: „Ostatnie posty z #books są obecnie ukryte, ponieważ społeczność zgłosiła zawartość, która może być niezgodna z zasadami społeczności Instagramu. Dowiedz się więcej”. Po kliknięciu w „dowiedz się więcej” czytamy: „Możemy usunąć sekcję Najnowsze na stronie znacznika #, jeśli użytkownicy wykorzystują go do publikowania niezgodnych z zasadami materiałów w bardzo widocznym miejscu. W takiej sytuacji sekcja Najpopularniejsze posty na stronie hasztagu będzie widoczna tylko przez ograniczony czas.”

Na liście miękkiej cenzury jest więcej zaskakujących pozycji, takich jak #desk, #alone, #citycentre, #date, #istagilr, #italiano, #medicina, #teens i uwaga, uwaga #woman oraz #women…

Genialna książka o najbardziej przerażającym fenomenie ostatnich lat. „Państwo Islamskie” Patricka Cockburna, gorąco polecamy! Dzi promocja 30% #Woblink #ISIS #islam #terrorism #terroryzm #panstwoislamskie #daesh #ebook #ebooklover #ksiazka #książki #ebooklover #picoftheday #photooftheday #bookworm, #pocketbook #ebooki #ebooks #ksiazkoholizm #ksiazki #czytam #czytamkupuje #patrickcockburn

Post udostępniony przez Woblink (@woblink_com) 6 Kwi, 2016 o 9:57 PDT

Skąd się wzięło takie banowanie? Mam swoją teorię, nie wiem czy jest słuszna, ale może chodzić o reklamę. Instagram blokuje najpopularniejsze tagi ze względu na nadużywanie, ale jeśli ktoś zapłaci, będzie mógł się na nie wyświetlać. Czy mam rację? Okaże się pewnie za jakiś czas.

Poniżej lista zablokowanych hashtagów stworzona przez Nick’a Drewe’a:

Cenzura miękka:

#adulting

#alone

#americangirl

#ariefmirna2015

#armparty

#asia

#asiandick

#attractive

#babyrp

#bacak

#badbitcztwerk

#baddie

#balenciaga

#balls

#bang

#bangbang

#batikate

#beaty

#belfie

#bi

#bigdickboy

#bikinibody

#bombshell

#bootay

#bootybounce

#bra

#brain

#breast

#buns

#butt

#butts

#cam

#carving

#catsau

#cesitone

#cheeky

#citycentre

#commentschivettes

#costumes

#cph

#cpr

#csun

#cumfession

#curvesfordays

#curvy

#damngirl

#datass

#date

#dating

#desk

#direct

#dm

#dominant

#dripping

#dutchgirl

#dxb

#easter

#ebonyandivory

#edm

#edmbabes

#eggplant

#eggplants

#eggporn

#elevator

#escilepernatale

#estellaseraphim

#everybodyisbeautiful

#excitada

#expose

#fapstagram

#feetofatlanta

#fishnets

#foreplay

#freakshow

#freethenipple

#gays

#gilofashion

#girlsonly

#gloves

#goddess

#hamishnadine

#happythanksgiving

#hardsummer

#hijabiba

#hooters

#hornyyyyyyasf

#hotgirls

#hotguy

#hots

#hottie

#humpday

#iamgay

#instagirl

#instamood

#istanbulgay

#italiano

#jugs

#kansas

#kickoff

#kik

#kikgirl

#kikmessenger

#killingit

#kissing

#lesbian

#lesbiansofinstagram

#lilmandingo

#lingerie

#lust

#marcoreus

#master

#mebelim

#medicina

#mexicangirl

#mirrorphoto

#mixedgirls

#models

#mr40club

#mrsandmrsbordeaux

#mrtox

#nacket

#nasty

#newyears

#newyearsday

#ngento

#oovoo

#petite

#piroka

#pixie

#poop

#pornfood

#printic

#publicrelations

#pushups

#rack

#ravebabes

#roleplay

#russiangirl

#russianmilf

#saltwater

#sexlife

#shebad

#shesquats

#shit

#shower

#single

#singlelife

#skype

#slimthick

#snap

#snapback

#snapchat

#snapchatgay

#snapme

#sokus

#sopretty

#spanishgirl

#sparklingnudes

#stopdropandyoga

#stranger

#streetphoto

#stud

#submission

#sultry

#sunbathing

#swole

#tag4like

#takeitoff

#teens

#tgif

#thatasstho

#thick

#thought

#todayimwearing

#treviso

#twerk

#twerker

#undies

#valentinesday

#vatine

#weed

#weedstagram

#weezmoney

#wet

#whitegirl

#woman

#womancrushwednesday

#women

#workflow

Cenzura twarda – całkowity ban, hashtagi nie wyświetlają się w ogóle na zapytanie:

#anal

#anon

#arse

#ballsack

#bigboobs

#bigbootyhoe

#bigtits

#bigtitties

#bitches

#blowjob

#bondagesex

#boobies

#boobstagram

#boobz

#booty

#bunda

#clevage

#clit

#cock

#cocks

#cum

#cumshot

#cunt

#daddydirection

#daddydom

#daddylove

#dick

#dicks

#faggot

#fatass

#femdom

#fetish

#footfetish

#freethenips

#frisky

#fucking

#funbags

#girlsgonewild

#girlsofinstagram

#grindin

#gstring

#hardcore

#hmu

#hoes

#horny

#IG

#ilovemyinstagram

#incest

#instababe

#instabody

#instafuck

#instahot

#instasex

#jizz

#kike

#kikmeboys

#kikmenow

#killyourself

#kinky

#kontol

#kyke

#lean

#like

#loseweight

#naughtygirls

#nekkid

#nigger

#nipple

#nipples

#nips

#nobra

#nudepics

#orgasm

#penis

#popular

#popularpage

#porn

#porno

#pornography

#pornstar

#proanorexia

#probulimia

#seksi

#selfharm

#sexiest

#sexual

#sexyaf

#sexybody

#sexygirl

#sexys

#sexyteen

#shirtless

#slut

#sluts

#snowbunnies

#spankme

#spic

#tetas

#thickgirls

#thighs

#thinspiration

#thinspo

#tit

#tits

#titties

#titty

#toket

#twerking

#twerkteam

#twink

#vag

#wank

#whitepower

#whore

#whores

#wtf

#xxx

#おっぱい

Marta Głowacka

* tekst powstał w oparciu o artykuł znaleziony na bet.com

Wpis pierwotnie opublikowany na blogu Stacja Książka.

Artykuł Stacja Książka alarmuje: Instagram zbanował hashtag #books! pochodzi z serwisu Czytaj PL.

Jan Łabendowicz mieszkający w niewielkiej wsi Piołunowo zakochuje się w pięknej, rudowłosej Irenie. W czasie wojny oboje cudem unikają przesiedlenia i żyją pod dachem Niemki, pomagając jej w prowadzeniu gospodarstwa. Ale role zostają odwrócone i to Niemka, Frau Eberl, musi się przesiedlić. Starsza kobieta prosi Janka, żeby ten pomógł jej bezpiecznie przekroczyć granicę, ale młody mężczyzna tchórzy i ucieka. Frau Eberl krzyczy za nim, że urodzi mu się szatan. Kilka miesięcy później na świat przychodzi Wiktor, który jest inny niż wszystkie dzieci. Jest cały biały i ma czerwone oczy.

Bronek Gelda ma małą córeczkę Emilkę, którą kocha ponad życie. Kiedy dziewczynka zostaje pod opieką sąsiadów wybucha przerdzewiały granat, sprawiając, że Mila będzie już miała blizny na całe życie. Ten nieszczęśliwy wypadek wcześniej przewiduje cyganka. Ale to nie koniec wróżb… Córkę Bronka ma szanse pokochać jakiś mężczyzna, jeśli ten poświęci oboje oczu.

Kiedy zasypiał w izbie pełnej oddechów bliskich, śnił wyłącznie o Frau Eberl stojącej na wozie wśród czarnych kształtów wijących się wokół jej głowy. Pokazywała palcem na drogę, po której pełzł jego mały Teufel, jego mały bezbarwny potwór, którego starał się kochać. Dziecko uśmiechało się do niego i czołgało coraz szybciej, a kiedy miał już wziąć je na ręce, budził się w zupełną czerń nocy, żeby więcej nie zasnąć*.

Jakub Małecki w „Dygocie” snuje opowieść o małej wsi, gdzie wszyscy sąsiedzi się znają, gdzie inność nie ma szans na przetrwanie. Wśród tej niewielkiej społeczności rodzi się chłopiec, który jest albinosem. Nie ma więc szans na normalne, spokojne życie. Wiktor dorasta, stara się funkcjonować jak inni, ale jest nieustannie prześladowany. Sam czuje się odmieńcem bo zaczyna mieć dziwne wizje, które zaprzątają mu umysł oraz serce.

„Dygot” to historia o inności, o rodzinie, o miłości, ale także o bólu oraz rozpaczy. Autor przedstawił świat dwóch rodzin od czasów wojny do czasów współczesnych. Niby wszystko jest tam takie zwykłe i znane, ale zarazem w fabule nie brak mistycyzmu. Nie znajdziemy tam czarownic, ale spotkamy przewidującą przyszłość cygankę oraz szaloną kobietę, zwaną Dojką, która wie więcej niż inni mieszkańcy Piołunowa. Ta doza magii nie jest jednak nachalna, bardziej jest związana z ludowymi zabobonami niż wielkimi czarnoksiężnikami z powieści fantasy.

Podczas lektury bardzo zżyłam się z bohaterami. Do ich losów podchodziłam emocjonalnie. Czytając „Dygot” co chwilę zadawałam sobie pytanie: Ile ci ludzie muszą jeszcze znieść nieszczęść w swoim życiu? Małecki pisze bardzo obrazowo, wręcz maluje słowem, co sprawia, że czytelnik może poczuć się jakby był na miejscu, w którym wydarzyły się te wszystkie niesamowite, a jednocześnie tak przerażająco ludzkie, historie. Uważam, że to jedna z lepszych powieści, jakie przeczytałam w tym roku. Gorąco polecam!

* Małecki J., Dygot, SQN, Kraków 2015 r., str. 24.

Moja ocena: 10/10

Za możliwość przeczytania e-booka dziękuję księgarni internetowej Woblink.

Marta Głowacka

Wpis pierwotnie opublikowany na blogu Stacja Książka.

Artykuł Stacja Książka recenzuje pochodzi z serwisu Czytaj PL.