Mieszkająca w lesie wiedźma Xan nie ma pojęcia, dlaczego jakieś matki co roku porzucają swoje dziecko, ale czując smutek Protektoratu jakoś specjalnie nie wnika w tę kwestię. Za każdym razem idzie na skraj lasu, by zabrać nieszczęsne niemowlę i oddać na wychowanie jakiejś rodzinie żyjącej w Wolnych Miastach. Tym razem jednak nie dotrze tam z dziewczynką. Tym razem zamiast dać głodnemu dziecku do wypicia gwiezdny blask, poczęstowała je blaskiem księżyca. A to zmieniło wszystko. Dziewczynka, która wypiła księżyc, już nigdy nie będzie taka jak inni.

 

Antain nie bardzo nadawał się do Rady Starszych. Gdyby nie protekcja jego wuja, w ogóle nie przygotowywałby się na to stanowisko. Był po prostu nieodpowiedni – zbyt uczuciowy, zbyt spostrzegawczy, zbyt… dociekliwy. Sam też nie palił się do tej funkcji, a po dramatycznym Dniu Ofiary, w którym  matka poświęcanego dziecka wprost oszalała z rozpaczy, nie mógł dojść do siebie. Poczucie winy może zatruć całe życie. Czyny mają swoje konsekwencje, ale ich brak również. Antain sam się przekona. Przekona się nie tylko o tym.

„Wiedza to potęga, lecz gromadzona i ukrywana staje się potęgą straszliwą”.

Już po tym samym nadzwyczajnie jak na mnie rozbudowanym wstępie możecie się domyślić, że w przypadku tej książki nie ma mowy o prostej, nieskomplikowanej fabule. Słowo rozmach pasuje do niej za to jak ulał. Już od dosłownie pierwszych stron poczułam, że ta historia mnie urzeknie, i to bez brania jakiekolwiek poprawki na wiek grupy docelowej. Nie patrzyłam na nią jako matka zastanawiająca się, czy warto dać ją do czytania dziecku, ale jak zwykły, zaintrygowany losami postaci czytelnik. Sama do tej pory zastanawiam się, jak to możliwe, że było nie było baśń aż tak mnie wciągnęła. Przychodzi mi do głowy tylko jedno wytłumaczenie: że to po prostu magia.

Świat wykreowany przez autorkę jest jak już wiecie rozbudowany, ale mój wstęp bynajmniej nie zarysowuje wszystkich wątków tej historii. Protektorat to miejsce smutne, Wolne Miasta, do których trafiają poświęcane dzieci, smutne nie są. Pośrodku mamy niebezpieczny las z okrutną wiedźmą, która wcale okrutna nie jest. By znaleźć odpowiedzi na pytanie, kto to wszystko tak urządził, razem z bohaterami będziemy musieli cofnąć się o kilkaset lat. W tej podróży będzie nam towarzyszył smutek, zapomnienie, ofiara, a także przebiegłość i bezwzględność. Na szczęście dołączy też miłość, przywiązanie i odwaga, dlatego strach nie rozpanoszy się za bardzo. Mówiąc wprost – na tych stronach wśród baśniowej otoczki odnajdziemy sporo o wartościach, którymi warto kierować się tak w baśni jak i w życiu.

„Ostatnie, czego było im trzeba, to pozwolić, żeby ludność zaczęła myśleć. Wszak myślenie jest niebezpieczne”.

Nie jest to jednak bajka na dobranoc dla dzieci, a już na pewno nie dla maluchów. Pomijając kwestię jej objętości i wielu wątków, jest ona w kilku momentach brutalna. Też nie jest tak, że dziecko czytające o Jasiu i Małgosi wyprowadzanych przez macochę do lasu nie styka się z brutalnością, baśnie raczej nie opowiadają o tęczowych jednorożcach. W Dziewczynce… jednak postać negatywna i ogólnie pojęcie zła dotykającego mieszkańców Protektoratu są na tyle skomplikowane, że lekturę rekomendowałabym dzieciom mającym minimum około 10 lat (ale tu jak wiadomo, zależy po prostu od dziecka). Górnej granicy wieku według mnie nie ma. Tak działa magia tej książki, urzeknie niezależnie od tego, ile mamy lat.

---

O blogu:

Blog co przeczytałam funkcjonuje od stycznia 2016 roku. Zamieszczam na nim opinie o przeczytanych przeze mnie książkach – najczęściej są to kryminały, thrillery, biografie, reportaże, non fiction, książki podróżnicze i powieści obyczajowe. Nie ograniczam się do tych gatunków, jednak nie sięgam po horrory, a fantasy i powieści erotyczne czytuję sporadycznie.

Ta strona to miejsce, w którym dzielę się moimi refleksjami i szczerze opisuję wrażenia towarzyszące czytaniu kolejnych książek. Dokładam starań, by ciągle się rozwijać i mam nadzieję, że blog te starania odzwierciedla.

Przez cały czas trwania powieści, przez te 10 lat akcji, doliczając do tego retrospekcje z przeszłości ojca chrzestnego, we wszystkich miejscach jej trwania – czy to w Nowym Jorku, Hollywood, Las Vegas czy maleńkiej sycylijskiej wiosce – praktycznie nie wychylamy głowy poza mafijną strukturę, a nawet jeśli mamy okazję rzucić okiem na świat zewnętrzny to tylko po to, by zobaczyć, jak bardzo jest nam potrzebny don Vito. Tylko on i jego Rodzina gwarantuje sprawiedliwość, bezpieczeństwo, pomoc w potrzebie i ochronę w tym złym, zepsutym, skorumpowanym świecie. W zamian Corleone chciałby tylko naszej przyjaźni, przyjaciela przecież nie zostawia się w biedzie, prawda? On też kiedyś może potrzebować drobnej przysługi, więc chętnie pomoże, wesprze, ochroni, zapewni bezpieczeństwo. Kiedyś może, ale tylko może, zwróci się z prośbą do nas. Jest tylko jeden haczyk – prośbie don Vita, naszego przyjaciela, nie można odmówić.

Akcja rozpoczyna się ślubem córki dona, po drodze mamy niemało narodzin, chrztów, matek z dziećmi czekającyh gdzieś w domu, ale paradoksalnie rodziny jako takiej jest w tym włoskim mafijnym świecie jak na lekarstwo. Ciężko oprzeć się wrażeniu, że dla tych mężczyzn liczyła się przede wszystkim Rodzina, to mafia była dla nich na pierwszym miejscu. Ważna była władza, zasady, lojalność, pieniądze i honor Rodziny. Równie istotna okazała się zemsta, a ta, jak wiadomo, najlepiej smakuje na zimno. Dlatego nasi bohaterowie musieli uzbroić się w cierpliwość, spryt, przebiegłość i… bezwzględność. Nie brakuje w tej historii mężczyzn, o których podobnie jak o Rodzinie można by pisać dużą literą. Inaczej rzecz ma się z kobietami. Z jednej strony rozumiem, że był to świat testosteronu, i naprawdę ciężko byłoby wymagać od Puzo, żeby z dona zrobił donnę, ale nie trzeba być wojującą feministką, żeby skrzywić się na kreację kobiet w tym utworze. Głupiutkie, niekonsekwentne, zawistne, kierujące się chucią – ze świecą szukać wśród nich choćby części pozytywnych cech, którymi tak hojnie obdarzył autor męską część bohaterów.

Ojciec chrzestny jest centralną, jednak nie najważniejszą postacią tej opowieści. To Michael, zbuntowany syn, odegra w niej najciekawszą i jednocześnie najbardziej tragiczną rolę. Bohater wojenny, planujący jak najbardziej amerykańskie życie, wraca do Rodziny. Świat, z którym przyszło mu się zmierzyć, wybory, przed którymi staje, nie dały się pogodzić z dotychczas obraną przez niego ścieżką. Po zapoznaniu się z jego losami nie można nie zastanawiać się, czy rzeczywiście jest nam pisane jakieś przeznaczenie, którego nie sposób oszukać. Czy prawdziwa natura człowieka w sprzyjających okolicznościach może się nigdy nie objawić?  A może Michael po prostu miał do wyboru – dostosuj się albo zgiń?

Nie znam się na mafii, jej strukturach czy kodeksie postępowania, więc nie wiem, na ile pokrywa się z prawdą wizja autora, ale zapewne nie tylko ja odniosłam wrażenie, że świat jest tu czarno-biały, a „nasz” mafioso to oczywiście ten dobry. Krew się co prawda leje, mamy świat, w którym zwrot oko za oko traktuje się wręcz dosłownie, ale przecież nie jest ważne, że mordują, szantażują, korumpują i przemocą dochodzą swoich racji – Corleone&spółka to solidna firma, przecież nie chcieli się wzbogacać na narkotykach, przyjmujemy więc dogmat o nieomylności dona i kibicujemy jego planom. Piękna, ale utopijna wizja – taka mafia i taki don mogą istnieć raczej tylko i wyłącznie na kartach powieści.

Może język Puzo nie należy do najbardziej wyszukanych, może kreacja kobiet przyprawia o ból serca, a świat mafii zanurzony został w wysokiej jakości wybielaczu, ale nijak się to ma do zalet tej książki, jak chociażby jej wielowątkowość, niepowtarzalny klimat lat 40-tych i 50-tych, wspaniale zaplanowana i zrealizowana historia Michaela, a także niepowtarzalna i kultowa postać don Vita. Nie bez przyczyny ludzie już od kilkudziesięciu lat zachwycają się tą sycylijską mafią. Dla mnie było to już drugie, a na pewno nie ostatnie spotkanie z Ojcem chrzestnym, do tej książki można wracać i wracać, i za każdym razem wsiąkać w ten świat tak samo. Potraktujcie tę lekturę jako propozycję nie do odrzucenia – jest to oferta jedyna w swoim rodzaju, drugiej takiej Rodziny jak Corleone po prostu nie ma.

Recenzja pochodzi ze strony Co przeczytałam.
Autorka Dorota Ka.

---