Category archive

Jak czytać?

Jesień 2018 – najciekawsze zapowiedzi literackie

w dziale Archiwum/Ciekawostki/Co warto czytać?/Jak czytać?/TOP Książek by

Jesień to znakomity czas dla fanów muzyki i literatury. Liczne koncerty, festiwale, premiery literackie, ogłoszenia laureatów prestiżowych nagród i wreszcie pierwsze podsumowania roku. Trudno się czasem w tym wszystkim połapać, dlatego przedstawiamy krótkie zestawienie najciekawszych premier w ciągu najbliższych trzech miesięcy.

Zobacz cały wpis

Agatha Christie – jak zacząć czytać jej książki?

w dziale Archiwum/Ciekawostki/Co warto czytać?/Czytelnik XXI wieku/Jak czytać?/Jak zacząć... by
ksiązki agathy christie

15 września 1890 roku urodziła się Agatha Christie, jedna z najpopularniejszych brytyjskich pisarek, nazywana królową kryminału. Jest najlepiej sprzedającą się autorką w historii literatury. Szacuje się, że do tej pory sprzedano 2–4 miliardów jej książek. Christie napisała przeszło 80 powieści, zbiorów opowiadań i scenariuszy. Od czego najlepiej zacząć poznawanie jej twórczości? Kluczy może być kilka.

Zobacz cały wpis

Komiksy elektroniczne – jak poradzić sobie w świecie e-czytelnika?

w dziale Archiwum/Co warto czytać?/Czytelnik XXI wieku/Jak czytać?/Jak zacząć... by

28 sierpnia na całym świecie obchodzony jest Dzień Publicznego Czytania Komiksów. Przy tej okazji warto zwrócić uwagę na kondycję rynku e-komiksów oraz możliwości, jakie przy ich czytaniu dają różnego rodzaju aplikacje i urządzenia mobilne. Czy komiksy mobilne wyprą te tradycyjne, drukowane?

Zobacz cały wpis

Święto e-papieru – jak poradzić sobie w świecie e-czytelnika?

w dziale Archiwum/Czytelnik XXI wieku/Jak czytać? by

W tym roku już po raz trzeci obchodzimy święto e-papieru. Jest to odpowiedź na organizowane co roku przez Muzeum Papiernictwa święto papieru elektronicznego, skierowane do rosnącej grupy miłośników ebooków i czytników książek elektronicznych. Jak zatem odnaleźć się w świecie e-czytelniczym? Poniżej przedstawiamy kilka stron, portali i działań wartych uwagi zarówno wytrawnych, jak i początkujących czytelników i słuchaczy książek elektronicznych.

Zobacz cały wpis

Ray Bradbury i koniec literatury w „Fahrenheit 451”

w dziale Archiwum/Co warto czytać?/Czytelnik XXI wieku/Jak czytać? by

 22 sierpnia 1920 roku urodził się Ray Bradbury, jeden z najbardziej wpływowych pisarzy science fiction. Jego największe dzieło − „Fahrenheit 451” − to książka przedstawiająca dystopijny świat, w którym palone są wszystkie książki, a samo ich posiadanie może skutkować odebraniem praw obywatelskich albo innymi konsekwencjami, nawet karą śmierci. Książka w ogromnym stopniu wpłynęła na następne pokolenia pisarzy − jest uważana, obok „Roku 1984” Orwella i „Nowego wspaniałego świata” Huxleya, za najważniejszą wizję (w wielu aspektach proroczą) dystopijnego świata.

Zobacz cały wpis

Nuklearna apokalipsa, czyli bomba atomowa w książkach

w dziale Archiwum/Co warto czytać?/Jak czytać?/Jak zacząć.../TOP Książek by

73 lata temu, 9 sierpnia 1945 roku o godzinie 11:02 na japońskie miasto Nagasaki zrzucona została bomba atomowa Fat Man, która w kilka chwil pozbawiła życia przeszło 75 tysięcy osób. Była to druga bomba zrzucona w czasie wojny na Japonię − trzy dni wcześniej bomba Little Boy zniszczyła znajdującą się 370 km na zachód od Nagasaki Hiroszimę. Wspominając to wydarzenie, warto przyjrzeć się książkom, w których pojawia się motyw konfliktów nuklearnych, a także tym, które przedstawiają proces powstawania bomby i konsekwencje jej użycia.

Maszyna zagłady jest przerażająca, a przy tym prosta i całkowicie przekonująca! – mówił tytułowy doktor z filmu „Dr Strangelove, czyli jak przestałem się martwić i pokochałem bombę” w reżyserii Stanleya Kubricka. Rzeczywiście, mechanizm działania bomby atomowej z perspektywy dzisiejszych osiągnięć naukowych nie jest czymś skomplikowanym. Niestety jej użycie może skutkować przerażającymi konsekwencjami, o czym ludzkość przekonała się dwukrotnie w sierpniu 1945 roku.

Non-fiction

Kup książkę lub ebooka na Woblink.com

Zacznijmy więc od zgłębienia historii pierwszego na taką skalę ataku atomowego w dziejach. O ataku na Hiroszimę pisze w swojej książce dr Akiko Mikamo, który przeżył wybuch bomby atomowej, mimo że znajdował się jedynie kilometr od epicentrum eksplozji. „Odrodzić się z popiołów” to bardzo poruszająca opowieść człowieka, który pomimo że doświadczył jednego z najtragiczniejszych wydarzeń w dziejach ludzkości, nie wini jednak Amerykanów za to, co się stało.

Dla czytelników którzy chcieliby dowiedzieć się więcej o kontekście historycznym ataku na Hiroszimę i Nagasaki proponujemy książkę Samuela E. Morisona pt. „Zwycięstwo na Pacyfiku”, w której opisane zostały również ataki japońskich kamikaze, słynne umieszczenie amerykańskiej flagi na Iwo Jimie, walki zarówno na oceanie, jak i na lądzie, których konsekwencją było sięgnięcie po najstraszniejsze, nuklearne rozwiązanie.

Bomba atomowa okiem naukowca

Kup książkę na Woblink.com

Przy okazji warto sięgnąć po książki, które choć trochę przybliżają techniczne informacje o bombie oraz opisują realne zagrożenia związane z używaniem broni atomowej. W swojej książce „Bomba atomowa. Świat wobec zagrożenia” Andrew J. Rotter pisze o tym, jak niebezpiecznym, a jednocześnie bardzo prostym wynalazkiem jest bomba atomowa. Do momentu jej skonstruowania żadna broń nie miała takiego zasięgu i nie mogła wyrządzić takich szkód. W książce mowa jest nie tylko o bezpośrednich konsekwencjach eksplozji − amerykański naukowiec osadza temat w kontekście historycznym, opisuje proces i okoliczności powstawania bomby. W książce szczegółowo opisano projekt Manhattan, wyścig zbrojeń po II wojnie światowej i zagrożenie kolejnym globalnym konfliktem w dobie zimnej wojny.

Kup książkę lub ebooka na Woblink.com

Kolejną publikacją przedstawiającą historię bomby atomowej jest książka „Poza kontrolą. Broń jądrowa i iluzja bezpieczeństwa” Erica Schlossera. O ile książka Rottera skupia się głównie na opisie powstania bomby, o tyle Schlosser sięga po sensacje, tajne i niewygodne dla władzy informacje, ujawnia sytuacje, w których pracujący przy bombach badacze byli o krok od katastrofy. Jego książka to znakomity przykład rzetelnego i odważnego dziennikarstwa śledczego. Autor przestrzega przed eksperymentowaniem z bronią atomową, podkreślając, że może to przynieść koszmarne dla ludzkości skutki.

Podobną książkę napisał polski autor, Jan Kochańczyk. Przedstawił proces powstawania i wykorzystywania bomby atomowej, a dodatkowo poruszył temat posiadania tej broni przez terrorystów. Kochańczyk stara się znaleźć odpowiedź, czy ludzkość ma w ogóle szansę uchronić się przed atomową zagładą.

W nieco bardziej ironicznym tonie utrzymana jest książka „Pan raczy żartować, panie Feynman! Przygody ciekawego człowieka” autorstwa jednego z najwybitniejszych fizyków XX wieku, Richarda P. Feynmana. Autobiograficzna publikacja pełna jest anegdot i okraszonych czarnym humorem historyjek z życia naukowca. Wśród nich są te dotyczące prac przy projekcie Manhattan, do których Feynman został zaproszony mimo bardzo młodego wieku.

Atomowe nawrócenie

Kup książkę lub ebooka na Woblink.com

1 sierpnia nakładem Wydawnictwa Znak ukazała się książka „Noblista z Nowolipek” autorstwa Marka Górlikowskiego. Jest to burzliwa historia polskiego fizyka pochodzenia żydowskiego, który był jednym z członków tajnego projektu Manhattan. Józef Rotblat był współtwórcą pierwszej bomby atomowej. Z projektu wycofał się jeszcze przed końcem wojny, w roku 1944. 50 lat po powstaniu bomby otrzymał pokojową Nagrodę Nobla za angażowanie się w „umniejszenie roli odgrywanej przez broń jądrową w polityce międzynarodowej i, w dłuższej perspektywie, do wyeliminowania takiej broni” (oficjalne oświadczenie komisji). „Noblista z Nowolipek” to wciągająca historia doświadczonego wojną, wybitnie utalentowanego i niezwykle wrażliwego człowieka, który do końca życia mierzył się potwornymi skutkami wynalazku, do którego powstania przyłożył rękę.

Wypadki z bronią nuklearną

Kup książkę lub ebooka na Woblink.com

Za pisanie o konsekwencjach związanych z produkcją energii i broni atomowej amerykańska reporterka Kate Brown otrzymała wiele prestiżowych nagród. W swojej książce „Plutopia. Atomowe miasta i nieznane katastrofy nuklearne” opisała dwa miasta, w których produkowany był pluton – Oziorsk w Rosji i amerykańskie Richland. Oba miejsca łączy panująca tam atmosfera tajemnicy, ich historia mogłaby zostać wykorzystana do stworzenia scenariusza trzymającego w napięciu thrillera. Do Oziorska i do Richland ściągane były bowiem całe rodziny pracowników zatrudnionych w opisywanych fabrykach. Zapewniano im tam godne warunki życia, mieszkania, dobre zaplecze socjalne itp. Jedynym warunkiem pracy i życia w „plutopijnych” miastach była obietnica milczenia o tym, co się tam dzieje.

Kate Brown opisała miasta widma, praktycznie niewidoczne na mapach, o których niewiele wiadomo. Reporterka, zdobywając informacje do książki, ryzykowała, że zainteresują się nią służby specjalne. Wiele osób, z którymi rozmawiała, nie zgodziło się na ujawnienie swoich danych w obawie o swoją przyszłość. Dlaczego informacje o tych miejscach są tak silnie strzeżone? Chodzi głównie o różnego rodzaju nieprawidłowości: awarie fabryk, wycieki, magazynowanie i utylizacje radioaktywnych substancji.

Literatura piękna i science fiction

Motywy wyścigu zbrojeń, konfliktów nuklearnych i życia po wojnie atomowej to często poruszane tematy w literaturze fantastycznej, ale nie tylko. O konsekwencjach użycia broni jądrowej pisali także autorzy niekojarzeni na co dzień z fantastyką. Wśród nich można wyróżnić Cormaca McCarthy’ego, który w swojej kultowej „Drodze” przedstawił historię ojca i syna, którzy przemierzają spustoszony przez wojnę świat w poszukiwaniu lepszego miejsca do życia, czy Kurta Vonneguta, który w „Kociej kołysce” opisał obawy związane z eksperymentami z bronią jądrową. O próbie rozpoczęcia życia na nowo w zrujnowanym po wojnie Nagasaki pisał w „Pejzażu w kolorze sepii” zeszłoroczny noblista Kazuo Ishiguro.

Znajdź na Woblinku

Jednym z najpopularniejszych uniwersów związanych z tematyką postapokaliptyczną jest stworzone przez rosyjskiego pisarza Dmitrija Glukhovsky’ego „Metro 2033”. Pierwsza powieść, która zapoczątkowała międzynarodowy projekt, opowiada o mieszkańcach moskiewskiego metra, którzy po konflikcie atomowym ukryli się w tunelach pod powierzchnią ziemi. Z każdym kolejnym rozdziałem czytelnicy dowiadują się coraz więcej o zasadach, jakie panują w metrze, oraz co czeka bohaterów książki na powierzchni. Na podstawie „Metra 2033” powstała gra komputerowa, a w planach jest ekranizacja.

Książka Glukhovsky’ego tak bardzo spodobała się czytelnikom, że zaczęli tworzyć własne, alternatywne wizje życia ocaleńców, którzy schowali się w metrach lub podziemnych umocnieniach w innych częściach świata. Do tej pory na cykl składa się kilkadziesiąt książek, których fabuła zlokalizowana została w podziemiach m.in. Petersburga, Krakowa (Nowej Huty), Wrocławia, Warszawy, Rzymu czy Londynu. Kilkanaście książek doczekało się oficjalnego polskiego wydania, a część została przetłumaczona amatorsko przez fanów i jest dostępna w sieci.

Znajdź na Woblinku

Robert J. Szmidt to jeden z autorów, którego książka ukazała się pod oficjalnym szyldem „Metro 2033”. Szmidt jest znanym i wielokrotnie nagradzanym polskim autorem powieści fantastycznych, w których często porusza tematykę postapokaliptyczną. W „Samotności anioła zagłady” przedstawił zniszczony i wyludniony świat kilkanaście lat po katastrofie nuklearnej. Jeden człowiek, przebywający w specjalnym laboratorium, przedwcześnie wybudza się z hibernacji. Okazuje się, że warunki na ziemi na tyle się ustabilizowały, że może wyjść na powierzchnię. Od tej pory czeka go samotne życie na jałowej planecie. Szmidt w bardzo ciekawy sposób, za pomocą bardzo prostego zabiegu pokazuje, do czego może prowadzić igranie z bronią jądrową. Podobny pomysł wykorzystał w swojej najnowszej książce Jerzy Pilch. Bohater powieści „Żywego ducha”, podobnie jak postać wymyślona przez Szmidta, budzi się pewnego dnia w kompletnie wyludnionym świecie. I mimo że książek nie łączy temat atomowy, to obie kreują podobne uczucie u głównego bohatera – samotność.

Bóg Gniewu

Znajdź na Woblinku

Wśród autorów powieści postapo nie można nie wymienić Philipa K. Dicka. W książce (napisanej wspólnie z Rogerem Zelaznym) „Deus Irae” podjął temat kultu, jaki wyrósł wokół Carletona Lufteufla, sprawcy nuklearnej zagłady ludzkości. Pewnego dnia Tibor McMasters, niepełnosprawny twórca podobizny Lufteufla, wyrusza w podróż, żeby stanąć oko w oko z Bogiem Gniewu. Na jego drodze pojawią się zarówno ślepi wyznawcy, jak i zagorzali wrogowie człowieka, który doprowadził do tragedii. Świat pod wpływem promieniowania diametralnie się zmienił, psychodeliczne wizje Dicka są bardzo oryginalne, a opis tajemnicy, jaka narosła wokół Lufteufla, trzyma czytelników w napięciu niczym najlepszy thriller. Perspektywa, według której człowiek, który „nacisnął guzik”, przez wielu ocalałych uznawany jest za boga, może przyprawić o gęsią skórkę.

Ataki atomowe na dwa japońskie miasta były jednymi z najtragiczniejszych wydarzeń w historii ludzkości. Od tamtej pory motyw wyścigu zbrojeń i konsekwencji wojen nuklearnych jest źródłem inspiracji zarówno dla autorów komedii, jak i wstrząsających dramatów. Czy wizje fantastów piszących o ludziach ukrywających się przed promieniowaniem okażą się prorocze? Oby nie!

fot. War Department. Office of the Chief of Engineers / domena publiczna / via wikimedia.com


O autorze

Miłośnik literatury pięknej uzależniony od koncertów i festiwali.
Chciałby robić tysiąc rzeczy na raz, jednak na drodze do spełnienia stoi jego największy wróg – czas.

Rocznik 94. Redaktor Xięgarni.pl, All in University, kiedyś związany z Valkirią Network. Student Zarządzania Kulturą i Mediami UJ.

Najbardziej lubi poznawać, rozmawiać i przebywać z ludźmi, którzy go inspirują.

 

„Błękit” – kolejna prorocza wizja Mai Lunde?

w dziale Archiwum/Co warto czytać?/Jak czytać? by
Ringfjorden, Sogn i Fjordane, Norwegia 2017 rok. Siedemdziesięcioletnia Signe przypływa na łodzi ,,Błękit” do wioski Ringfiorden, z której pochodzi. Nie była w niej od prawie pięćdziesięciu lat, ale wróciła z powodu lodowca Blafonna, z którego handlarze wyrabiają lód i sprzedają jako ekskluzywny dodatek do drinków szejkom naftowym. Czysty, biały lód z Norwegii jest jak białe złoto, a kupują go najbogatsi z bogatych. Wszystkie lodowce topnieją, giną z każdą sekundą i Signe, która w młodości u boku ojca walczyła o wodospad Dwie Siostry i rzekę Breio nie może pozwolić na zniszczenie lodowca.

Timbaut, Bordeaux, Francja 2041 rok.

David z jedenastoletnią córką Lou ucieka przed pożarem z Argeles do obozu dla uchodźców. Dramatyczne wydarzenia rozdzieliły go z żoną i małym synkiem. Cały kraj trawi od pięciu lat susza, wybuchają pożary, prąd jest tylko od czasu do czasu, brakuje produktów spożywczych. Ziemia wyschła, powietrze zrobiło się gorętsze i ludzie wędrują na północ, gdzie jest jeszcze woda, ale kolejne kraje zamykają granice przed uchodźcami.
Kup książkę, ebooka lub audiobooka na Woblink.com
Maja Lunde po raz kolejny porusza w powieści tematykę związaną z degradacją środowiska i zmianami klimatu. W pierwszej książce z cyklu Kwartet klimatyczny ,,Historia pszczół” pokazała, jak ważne dla życia na ziemi są owady. W drugiej części cyklu ,,Błękit” wskazuje, że woda to życie. Bez niej znikną ludzie, zwierzęta, owady i rośliny, świat opustoszeje, zamieni się w pustynię. Signe przyzwyczajona była, że woda spływa do jeziorek w górach,  że zamarza warstwą na lodowcu, że spływa zboczami górskimi do dolin, a strumyczki stają się rzeką Breio, z której ludzie czerpią wodę. W wyniku działalności człowieka świat się zmienia. Maleje liczba owadów, stopniowo giną pszczoły, nastaje susza i ludzie już nie mogą cieszyć się smakiem owoców.
Żywność i woda są coraz bardziej racjonowane, nie działają telefony i internet. Aby przeżyć David z córką podobnie jak wielu innych ludzi muszą wędrować na północ kontynentu. Europa nie trzyma się razem, wybuchają konflikty, bo kraje jeszcze posiadające wodę kłócą się z tymi zmagającymi się z suszą. Na świecie zachodzą zmiany i zaczynają dotykać wszystkich ludzi.
Autorka ciekawie zbudowała wątki biegnące na dwóch płaszczyznach czasowych, które łączą się ze sobą za sprawą żaglówki Błękit, ale moim zdaniem zabrakło w nich głębi. Bohaterowie doświadczają traumatycznych przeżyć,  walczą o przetrwanie, kochają się, pracują, demonstrują w obronie przyrody, ale ich portrety psychologiczne są ubogie, nie czuć buzujących w nich emocji. Gdybym miała porównać obie książki z cyklu, to zdecydowanie wygrywa ,,Historia pszczół”.
Kup książkę, ebooka na Woblink.com

„Błękit”

W ,,Błękicie” Maja Lunde dobitnie pokazuje, że zmiany klimatu i degradacja środowiska zmienią na gorsze życie ludzi na ziemi. Signe jako zawodowa demonstratorka mówi: Nie mogę zapobiec wszystkiemu, ale temu tutaj mogę. Nie mogę krzyczeć o wszystkim, ale mogę krzyczeć o tym. Jeden człowiek nie zapobiegnie destrukcyjnym zmianom, ale wielu może to zrobić. Mamy wpływ na to, co dzieje się w naszej okolicy i jeśli nie zaczniemy szanować natury i dostrzegać sygnałów ostrzegawczych, które nam wysyła, zginiemy razem z nią.
Pierwotnie recenzja pojawiła się na stronie http://magiawkazdymdniu.blogspot.com
Autorka: Jola Karpowicz

Orhan Pamuk – jak zacząć czytać?

w dziale Archiwum/Co warto czytać?/Jak czytać?/Jak zacząć... by

Niedawno z okazji 65-lecia Wydawnictwa Literackiego Polskę odwiedził laureat Nagrody Nobla Orhan Pamuk. Wizyta tureckiego pisarza niestety nie pokryła się z jego urodzinami, a szkoda, bowiem 7 czerwca Pamuk obchodzi 66 urodziny – jest starszy zaledwie o rok od swojego polskiego wydawcy. Z tej okazji warto przyjrzeć się jego bogatemu dorobkowi literackiemu i zastanowić się, od której powieści zacząć odkrywanie jego twórczości.

Zobacz cały wpis

Ken Follett – ciekawostki o autorze „Filarów ziemi”

w dziale Archiwum/Jak czytać? by

5 czerwca 1949 roku urodził się Ken Follett, jeden z najbardziej znanych współczesnych pisarzy brytyjskich, autor bestsellerowych serii Kingsbridge oraz Trylogii Stulecie. Jego książki sprzedały się na całym świecie w nakładzie prawie 200 milionów egzemplarzy. Na ich podstawie powstało kilka produkcji kinowych i telewizyjnych. Z okazji 69 urodzin autora prezentujemy kilka ciekawostek na jego temat.

Zobacz cały wpis

Filozofia kontra górale – „Historia filozofii po góralsku”, ks. Józef Tischner

w dziale Archiwum/Co warto czytać?/Jak czytać? by

„Historia filozofii po góralsku” pióra ks. Józefa Tischnera to książka dość nietypowa. Ten obejmujący kilkadziesiąt opowieści odwołujących się do historii filozofii zbiór napisany został gwarą góralską. Choć zdawać by się mogło, iż zarówno forma, jak i treść zebranych historii jest dla przeciętnego odbiorcy nie do przejścia, nic bardziej mylnego. Opowieści te nie dość, że przedstawione zostały w sposób obrazowy, to i pod względem samego języka nie sprawiają w odbiorze większych trudności.

Zobacz cały wpis

1 2 3 8
wróć na górę